MovarekhPodcast احمدهاشمی

در این قسمت رفتیم سراغ یکی از نبوغ‌آمیزترین و سرنوشت‌سازترین عملیات‌های جنگی تاریخ بشریت: حمله ژاپن به پایگاه نظامی آمریکا در پرل‌هاربر. رفتیم سراغ ریشه‌ها و نتیجه‌های این تصمیم دیوانه‌وار ژاپن.

چطور یک نظام استبدادی به نام چین، توانست گوی سبقت را در اقتصاد، در تکنولوژی، در توان نظامی و در بسیاری دیگر از شاخص‌ها، از تمام دنیا برباید و حالا به دنبال پشت‌سر گذاشتن قدرت اول دنیا، یعنی ایالات متحده باشد؟ واکنش آمریکا چیست؟ آیا ایران ما، مهره‌ای در صفحه شطرنجی‌است که شاهان آن صفحه، چین و آمریکا هستند؟ تاریخ به ما چه می‌گوید؟ ما در این قسمت به این سوالات پرداخته‌ایم.

ما در این قسمت به سراغ تاریخچه نیروهای نظامی ایالات متحده آمریکا رفتیم، به این سوال پاسخ داده‌ایم که چرا این نیروی نظامی را قوی‌ترین در دنیا می‌دانند و همچنین به نکات آماری و جزیات قابل توجهی درباره این قوه قهری بزرگ پرداختیم.

ما در این قسمت رفتیم سراغ روایت حملات خارجی‌ها به ایران، در طول تاریخ، از کهن‌ترین روزگار تا به امروز و در کنار شما به این سوال پاسخ داده‌ایم که کدامیک از این قدرت‌های مهاجم که به ایران حمله کردند، پیروز شدند و کدام یک شکست خوردند و هر کدام چرا؟

در این قسمت رفتیم سراغ یکی از محبوب‌ترین و در عین حال ناشناخته‌ترین صفحات تاریخ کشورمون، یعنی تاریخ فعالیت‌های کا‌گ‌ب در ایران. از پیش از انقلاب، تا روزی که اتحاد جماهیر شوروی فروپاشید. 

روزهای آخر حکومت پهلوی دوم، سران چهارکشور غربی، در کنفرانسی که در تاریخ با نام جزیره گوادلوپ ماندگار شده است، جمع شدند و یکی از خروجی‌های این جلسه این بود: «شاه ایران باید برود!» ما در این قسمت به این سوالات پاسخ خواهیم داد که چرا این چند کلمه، از دهان رهبران غربی بیرون آمد؟ این کلمات چه تأثیری بر سرنوشت ایران داشت؟ و اساساً قدرت‌های غربی چقدر بر تغییرات سیاسی ایران تأثیرگذارند؟

وقتی در سیزدهم آذر 1363، هواپیماهای عراقی به بالا جزیره خارک آمدند اما به جای اینکه مثل همیشه مخازن نفت و اسکله‌های این جزیره را بمباران کنند، از خارک عبور کرده و نفتکشی ایرانی که از ساحل دور می‌شد را هدف قرار دادند، جنگ نفت‌کش‌ها آغاز شد. بزرگترین نبرد دریایی جهان، بعد از جنگ جهانی دوم، نبردی که پای آمریکا را هم به جنگ با ایران باز کرد. ما در این قسمت، از اولین جنگ ایران و آمریکا صحبت کرده‌ایم.

مارکو روبیو، استیو ویتکاف، جرد کوشنر، جی دی ونس، و تمام مردانی که در حال حاضر، رای و نظرشان تعیین کننده سیاست‌های ایالات متحده در خاورمیانه و مشخصاً در قبال ایران است. این‌ها چه کسانی هستند؟ چطور به جایگاه تصمیم‌سازی رسیده‌اند و هر کدام چه نگاهی به ایران و روابط ایالات متحده با جمهوری اسلامی دارند؟ ما در این قسمت به این سوالات پاسخ داده‌ایم.

در این قسمت رفتیم سراغ کشتار میدان تیان‌آن‌من، اتفاقی که دولت چین آن را کلا سانسور کرده اما هر جای دنیا هر کس می‌خواهد راجع به حکومت کمونیست‌ها بر چین بگوید حتما از این کشتار نام می‌برد.

سنتکام چیست؟ چرا جمهوری اسلامی سنتکام را در لیست تروریستی قرار داد؟ چرا کل ارتش آمریکا را در لیست تروریستی قرار نداد؟ ناو آبراهام لینکلن چیست و اساساً ناوهای هواپیمابر ایالات متحده کدام‌ها هستند و چه ویژگی‌هایی دارند؟ ما در این قسمت به این سوالات پاسخ خواهیم داد.

در این قسمت رفتیم سراغ یکی از مشهورترین چهره‌های تاریخ قرن بیستم و یکی از مشهورترین نمادهای مبارزه و انقلاب بدون خشونت، نلسون ماندلا. ما به سراغ او رفتیم تا ببینیم او علیه چه چیزی مبارزه میکرد و چه شد که پیروز شد؟

مورخ، دی خونین 1404 را به ملت ایران تسلیت عرض می‌کند و سعی می‌کند در این مفهوم، در مفهوم ملت و ملی‌گرایی یا همان ناسیونالیسم نازک شده و هم توضیح دهد که چه می‌شود که به یک جماعت، می‌گوییم ملت و هم توضیح دهد که ملی‌گرایی چه سویه‌های مثت و منفی‌ای دارد؟

ما در این قسمت از ونزوئلا صحبت کردیم، کشوری که از پس سال‌ها تحریم و تورم و اعتراضات مردمی و سایه جنگ، چندی پیش شاهد یک وضعیت عجیب بود. نیروهای ایالات متحده رئیس‌جمهور این کشور، نیکلاس مادرورو را در کاخ ریاست‌جمهوری بازداشت کردند! ما در این قسمت از سیمون بلیوار و ظهور ونزوئلا تا امروز و افتادن این کشور در چاه بحران‌ها گفته‌ایم.

ما در این قسمت رفتیم سراغ زندگی خصوصی آلبرت انیشتین، یکی از مشهورترین و نمادین‌ترن و تاثیرگذارترین دانشمندان معاصر جهان. دانشمندی که همواره در معرض طوفان‌های سیاسی بود، اما این طوفان‌ها مانع تاثیرگذاری او در جهان نشد.

ما در این قسمت رفتیم سراغ ظهور سلسله اشکانی که یکی از مهمترین سلسله‌های پادشاهی تاریخ ایرانند. امروز از یک قرن مبارزه این خاندان برای سرنگونی پادشاهی بیگانه سلوکی و نقش اشکانیان در تاریخ کشورمان سخن گفتیم.

از شب 3 اسفند 1299 که رضای میرپنج در قامت فرمانده نیروهای قزاقِ کودتاچی پا به پایتخت گذاشت، تا 24 آذر 1304، یعنی درست صد سال پیش که بر سریر شاهی یکی از کهن‌ترین تمدن‌های تاریخ بشر نشست، او چه مسیری را طی کرد؟ چطور سیدضیا از سیاست اخراج شد اما او به سیاست وارد شد؟ ما در این قسمت از مورخ، قصد داریم در رابطه با این چهار سال صحبت کنیم و به پیچ‌وخم شاه شدن رضاشاه بپردازیم.

داستان 16 آذر چیست؟ 16 آذر 1332! چه شد که اینطور در تاریخ، به نام روز دانشجو ماندگار شد؟ چگونه شد که حالا خیابانی چسبیده به دانشگاه تهران، 16 آذر نام دارد؟ شریعت رضوی، قندچی و بزرگ‌نیا چه کسانی بودند؟ اساساً جنبش دانشجویی در ایران چطور به وجود آمد و در ابتدا، چه روندی را طی کرد؟ در این قسمت به این سوالات پاسخ خواهیم داد.

در این قسمت از مورخ رفتیم سراغ امیر اسدالله علم و سیاستمداری بی‌نظیر در تاریخ معاصر ایران صحبت خواهیم کرد. ما به این سوالات جواب خواهیم داد که علم چطور به جایگاهی یگانه در عصر پهلوی دوم رسید، چه ویژگی‌هایی داشت که تبدیل به محرم اسرار شاه شد، چطور این اسرار را برای ما باقی گذاشت و نهایتاً چه عاقبتی پیدا کرد؟

ما در این قسمت رفتیم سراغ یکی از محبوبترین رئیس‌جمهوران آمریکا در سطح جهان. جان اف کندی. کسی که تنها سه سال رئیس‌جمهور بود اما در همان سه سال کارهای بسیار بزرگی کرد.

ما در این قسمت رفتیم سراغ یکی از سلحشور‌ترین مبارزان راه آزادی تاریخ ایران. قهرمانی که هم عیار بود، هم فرودست بود، هم کینه شخصی بر قلب داشت و هم نماد یک انقلاب اجتماعی بزرگ شد و از همان انقلاب خیانت دید! ستارخان. ما در این قسمت او را روایت خواهیم کرد.

ما در این قسمت رفتیم سراغ روایتی از پروژه‌های نفوذ که توسط سازمانی انجام شد که در تمام عمرش کشت و کشته شد. سازمان مجاهدین خلق. ما به شش روایت از مهم‌ترین و تأثیرگذارترین نفوذهای این سازمان در سال‌های ابتدایی پس از انقلاب پرداختیم.

بعد از استقبال مخاطبان نازنین پادکست مورخ از پیشنهاد ساخت قسمت‌هایی با عنوان تاریخ کشورها، تصمیم به ساخت چنین قسمت‌هایی گرفتیم و اولین قسمت تاریخ کشورها را به تاریخ کشور انگلستان اختصاص دادیم از بدو تاسیس تا امروز. نوش گوش‌هاتون

در این قسمت از پادکست مورخ رفتیم سراغ داستان ضحاک ماردوش. داستان تبدیل شدنش از یک انسان عادی به یک موجودی اهریمنی، به شاهی رسیدنش، حکومتش و برافتادنش. به ریشه‌های هزاران ساله‌ی اسطوره ضحاک نیز خواهیم پرداخت که اگر از اصل داستان ضحاک شاهنامه هیجان‌انگیزتر نباشد، کم هیجان‌تر نیز نیست.

احتمال رخ‌دادن جنگ جهانی سوم چقدره؟ ما در این قسمت برای رسیدن به پاسخ این سوال، ابتدا نگاهی مختصر می‌ندازیم به وضعیت دنیا در آستانه دو جنگ جهانیِ قرن بیستم، بعد به سراغ تحلیل یکی از اندیشمندان مشهور سال‌های اخیر، یوال نوح هراری درباره جنگ جهانی سوم می‌ریم و در نهایت، آن‌چه او زمانی پیش‌بینی کرده رو با وضعیت امروز دنیا مقایسه می‌کنیم

یک‏ «شگفتی ‏ایرانی» این توصیف گزارشگر مجله‏ پناهندگان کمیساریای‏ عالی‏ امور پناهندگان بود در سال 1997 برابر با 1376از وضعیت مهاجران افغانستانی رد ایران. این گزارشگر نوشته اگرچه ‏ایران ‏کشوری «منزوی و ‏کمتر ‏شناخته‌شده» ‏به ‏نظر ‏می‌رسد اما در ‏میزبانی ‏از ‏پناهندگان یکی از سخاوتمندترین ‏کشورهای ‏جهان است. چرا؟ چون برخلاف ‏بسیاری ‏کشورهای‏ دیگر ‏افغانستانی‌ها ‏را‏ مجبور‏ به ‏اسکان ‏رد ‏اردوگاه‌ها‏ نکرده‏. اجازه داده این مهاجرها تو شهرها و روستاهای ایران ساکن بشوند، جذب بازار کار بشوند و تا بهبود اوضاع افغانستان دذ ایران زندگی کنند. این خلاصه‌ای بود از آم گزارش. از اول دهه شصت ‏با اینکه‏ ایران ‏درگیر‏ جنگ بود‏ و‏ باید بیشتر‏ منابعش‏ را خرج‏ جنگ‏ و‏ ‏مایحتاج ‏‏مردم‏ و ‏آواره‌های استان‌های جنگ‌زده می‌کرد،‏ اما به‏ شهادت‏ ناظران خارجی‏ برای‏ آواره‌های ‏افغانستانی میزبان خوبی ‏بود. حتی در ادبیات رسمی مقامات حکومتی به آنان نمی‌گفتند پناهنده نمی‌گفتند مهاجر، می‌گفتند برادران افغانستانی. اما چه شد که حکومت نوپای جمهوری اسلامی تصمیم گرفت این سیاست را در پیش بگیره؟ در ادامه چه سیاست‌های در پیش گرفت و الان چه سیاستی دارد؟ در این قسمت از مورخ قصد داریم به همین سوال‌ها پاسخ بدهیم

برای هیچ زنی از زنان تاریخ به اندازه کلئوپاترا آخرین فرعون مصر باستان، رمان و نمایشنامه و فیلمنامه نوشته نشده! ما در این قسمت از مورخ سراغ او رفتیم تا ببینیم راز محبوبیت او برای داستان نویسان و نمایشنامه نویسان چیست؟

احمد کسرویِ تاریخ‌ پژوه، احمد کسرویِ زبان‌شناس، احمد کسرویِ قاضی یا احمد کسرویِ مصلح اجتماعی؟ کدام یک از این شخصیت‌ها، کاری کرد تا احمد کسرویِ مانده در تاریخ معاصر ما ترور شود و چرخه خشونتی به حرکت درآید که کسی توان متوقف کردنش را نداشته باشد؟ مگر او چه گفت؟ ما در این قسمت به سراغ زندگی احمد کسروی رفتیم.

مردمان شوروی علاقه بسیاری به جک‌های سیاسی داشتند. چون جک گفتن یکی از راه‌های مقابله با استرسه، جک‌هایی که به مردم کمک می‌کنه با چیزی کنار بیان که توان تغییرش رو ندارند. مردمان شوروی زیر سایه‌ای از استرس و اضطراب دائمی زندگی می‌کردند، استرس و اضطرابی که عوامل زیادی داشت و یکی از عواملش نهادهای امنیتی شوروی بود، نهادهایی که مشهورترینش برای ما، نامش هست: کا‌گ‌ب! یک سازمان امنیتی مخوف و افسانه‌ای که به نظر می‌رسید جنبیدن هر جنبده‌ای از نظرش پنهان نیست! ما در این قسمت از مورخ درباره تاریخچه نهادهای امنیتی شوروی صحبت خواهیم کرد و به این سوالات پاسخ خواهیم داد که ریشه این نهادها کجا بود؟ کا‌گ‌ب از کجا اومد؟ چه مسیری رو طی کرد تا به نقطه پایان رسید و چطور به نقطه پایان رسید؟ و آیا اصلاً به نقطه پایان رسید؟ 

بسیاری از اساتید حوزه روابط بین‌الملل یه تعریف کوتاه کلیشه‌ای ولی بسیار گویا از دیپلماسی دارند. می‌گن: «دیپلماسی پایان جنگ است و پایان دیپلماسی، آغاز جنگ!» همین تعریف کوتاهه که انسان رو وابسته به فنونی از مذاکره کرده تا زیست بشری حفظ بشه. اما سوال، دیپلماسی از کی وارد زندگی ما انسان‌ها شد؟ دیپلماسی چه جهانی رو برای ما ساخت؟ در چه برهه‌هایی تونست جلوی جنگ رو بگیره یا به جنگ‌ها پایان بده؟ و آیا همیشه شروع دیپلماسی واقعا پایان جنگ بوده؟ ما در این قسمت از مورخ رفتیم به سراغ تاریخ دیپلماسی و به این سوالات پاسخ دادیم

آقامحمدخان قاجار کسی که در قعر فلاکت، قربانی جنایتی به اسم اخته کردن شد و از دل اسیری و بی‌پدری و بی‌برادری، توانست به قدر قدرتی تبدیل شود و چنان خون بریزد که اگرچه روزهای سیاهی در تاریخ ایران به یادگار بگذارد اما از طرفی ایران را باز هم از پس سال‌ها یک‌پارچه کند. ما در این قسمت از او صحبت کردیم

پسر کوچک در سایه خود را برای ولیعهدی آماده می‌کرد و پسر بزرگ در بطن جامعه، برای اثبات توانمدی‌های هولناکش دست به هر آن‌چیزی می‌زد که در ذهن بگنجد! عدی و قصی، پسران صدام حسین، از ابتدای زندگی برای خون‌خواری تربیت شده بودند، برای اینکه جا پای جای پدر بگذارند هر چند، گاهی از آن‌چه مطلوب پدر بود هم شرارت‌بارتر می‌شدند! ما در این قسمت به سراغ داستان پسران صدام رفته‌ایم.

در این قسمت رفتیم سراغ یکی از مشهورترین و تاریخ‌سازترین جنگ‌های معاصر خاورمیانه، جنگ 33روزه میان ارتش اسراییل و حزب‌الله لبنان در نوزده سال پیش! رفتیم سراغ ریشه‌ها، دلایل و نتایج این جنگ پر تلفات و پر خسارت و تاثیر آن بر خاورمیانه امروز.

از روزگاری که داریوش بزرگ بر کتیبه‌اش حک کرد: «اهورامزدا کشورم را از دشمن، خشکسالی و دروغ محفوظ بدار» تا به امروز، آب همواره یک مسئله برای ما ایرانیان بوده. اما تمدن ما برای هزاران سال با چنین مسئله‌ای کنار آمده و آن را مدیریت کرده، هرچند در چند دهه اخیر، اوضاع و احوال آب در ایران ما به سمت یک فاجعه حرکت می‌کند. ما در این قسمت به سراغ تاریخ آب در ایران رفته‌ایم

اولین چشم مصنوعی تاریخ، اولین جراحی مغز تاریخ، اولین انیمیشن تاریخ، اولین تخته نرد تاریخ! این‌ها تیترهایی است که در ذهن هر مخاطبی با یک نام همراه می‌شود؛ «شهر سوخته». ما امروز به سراغ این محوطه باستانی کشورمان رفتیم و قصد داریم روایتی نوین از این بهشت باستان‌شناسی به شما مخاطبان نازنین پادکست مورخ ارائه دهیم.

بیست و پنج می 1986 برابر با چهارم خرداد 1365 یه هواپیمای حامل هیئت مذاکره کننده‌ی آمریکایی که پاسپورت ایرلندی داشتن در فرودگاه مهرآباد به زمین نشست. در رأس این هیئت هم رابرت مک‌فارلین قرار داشت. او با هدایایی به ایران آمده بود و انتظار یک استقبال گرم و جوش خوردن مجدد رابطه از دست رفته بین دو کشور رو داشت. با این حال هیچ چیز آن‌طور که او دوست داشت پیش نرفت! مقامات ایرانی گفتند، از سفر این هئیت آمریکایی به ایران خبر نداشتند، اما مقدمات سفر از پیش چیده شده بود و حتی پس از آن هم ارتباطات ادامه پیدا کرد تا... همه‌چیز در تاریخ یک «تا» دارد! و البته یک «از»! ما در این قسمت از مورخ به سراغ «از» و «تا»ی ماجرای مک‌فارلین رفتیم، ماجران ایران-کُنترا، ماجرای ایران-گیت! تمام این اسم‌ها به یک واقعه اشاره دارد، واقعه‌ای که یک رسوایی بزرگ شد

ما در این قسمت رفتیم سراغ تاریخ کشمکش جهانی بر سر سلاح‌های هسته‌ای، رفتیم سراغ تلاش برخی کشورها برای دستیابی به این سلاح و تلاش بقیه کشورهای جهان برای جلوگیری از گسترش این سلاح

25 دسامبر 1991 برابر با 4 دی 1370 میخاییل گورباچف آخرین رهبر اتحاد جماهیر شوروی استعفا داد و فرداش پارلمان شوروی رای به انحلال این اتحادیه داد و تموم شد. روسیه دیگه قدرت سیاسی و اقتصادی شوروی رو نداشت! یلتسین رئیس‌جمهور روسیه خیلی سعی می‌کرد با توسعه روابط اقتصادی خارجی، کشور ورشکسته‌ش رو نجات بده اما کار خیلی سخت بود. ایران هم از پس یک انقلاب عجیب و غریب و یک جنگ نابرابر ویرانگر هشت ساله می‌خواست کشور رو بسازه و آباد کنه، پس هر دو طرف انگیزه داشتن به هم نزدیک بشن. یک فرصت بی‌نظیر برای هر دو کشور. فصل نوینی در روابط صدها ساله دو کشور. روابطی که موضوع این قسمت از پادکست مورخ است و ما به تاریخ روابط ایران و روسیه می‌پردازیم با تمام شایعه‌ها و واقعیت‌هاش. 

ما در این قسمت به سراغ داستان الی کوهن رفتیم، یکی از بزرگ‌ترین جاسوس‌های موساد که تا قلب سیاسی سوریه نفوذ کرد و تاریخ خاورمیانه را تغییر داد. 

«چه خبره اینجا؟ عزای حسینه که در راه حق شهید شد؟‌ عزای حسین با پول و برنج و روغن انگلیسی‌های حق‌کش؟‌در مقابل ظلم سکوت می‌کنید اونوقت به عزای حسین می‌شینید. شرم نمی‌کنید؟» این دیالوگی بود از سریال دلیران تنگستان، دیالوگی که رئیسعلی دلواری، به عزاداران بوشهری می‌گه، به عزادارانی که در بوشهر اشغال شده به دست دشمن خارجی، به جای مبارزه، مراسم سینه‌زنی بوشهری رو به جا می‌آوردند. ایران اما نشون داده، هرچقدر هم زیر بار جنگ و ظلم و ستم و استداد و استعمار باشه، هرچقدر هم که مردمانش درگیر انواع فقر باشن، باز هم فرزندانی داره که از مادر وطن دفاع کنند. فرزندانی مثل رئیسعلی، مثل زائر خضر خان اهرمی، شیخ حسین چاهکوتاهی و غضنفرالسلطنه برازجانی، دلیرانی که در کشاکش جنگ جهانی اول، تا پای جان در برابر قوای متجاوز انگلیسی ایستادند. دلیرانی که در این قسمت از مورخ به سراغ داستان مقاومتشون رفتیم. آن‌هایی که مصادق این شهر علیرضا شجاع‌پور هستند: «وطن یعنی دو دست از جان کشیدن / به تنگستان و دشتستان رسیدن/ زمین شستن ز استبداد و از کین / به خون گرم در گرمابه ی فین/ وطن یعنی گذشته، حال، فردا / تمام سهم یک ملت ز دنیا/ وطن یعنی چه آباد و چه ویران / وطن یعنی همین جا، یعنی ایران» 

«جمال عبدالناصر نه بر اثر سکته قلبی بلکه به دلیل قلب شکسته‌اش جان داد، قلبی که به خاطر شدت تاثر از شکست در جنگ شش روزه شکسته بود» این جمله رو انور سادات، جانشین ناصر درباره مرگ او گفته، درباره مرگ کسی که اگر چه رویای سیاسیش تحقق نیافت اما تأثیراتی که گذاشت که مدت‌ها ادامه داشت و برخی از اون تأثیرات، هنوز هم پابرجاست. مثلاً جنبش عدم تعهد که ناصر یکی از پایگذارانش بود، از سال 1961 تا به امروز هنوز وجود داره. با مرگ ناصر، به رویای سیاسی ناصر گفته شد، ناصریسم و از معمر قذافی تا حزب بعث عراق، خودشون رو پیروز ناصر می‌دونستند و رویای یگانگی سرزمین‌های عرب و البته شکست اسرائیل رو داشتند. ناصر هنوز هم تأثیرگذارترین عرب تاریخ معاصر ماست هرچند امروز و با پایان کار دیکتاورهای جمهوری‌های مختلف عربی منطقه و مسیری که پادشاهی‌های عربی منطقه رفتند و البته با قدرتی که اسرائیل پیدا کرده، می‌شه گفت از رویای ناصر و ناصریسم تنها یک خاطره دور در تاریخ و در اذهان باقی مونده و سیاست و تاریخ، همین‌گونه پر است از بالا و پایین. ما در این قسمت از بالا و پایین تاریخچه جمال عبدالناصر صحبت کردیم.

دولت ایران برای میزبانی بازی‌های آسیایی 1974 میلادی برابر با 1353 خورشیدی یک مجموعه ورزشی ساخت به نام مجموعه ورزشی آریامهر! آریامهر همانطور که به می‌دانید لقبی بود که مجلس شورای ملی در 24 شهریور 1344 خورشیدی به محمدرضا شاه پهلوی اعطا کرد و معنی آن هست «خورشید آریایی» یا مثلا «خورشید قوم آریایی». همین اسم را روی مجموعه ورزشی بازی‌های آسیایی 1974 میلادی گذاشتند که کاملا مشخص است چه هدفی داشته. این مجموعه ورزشی یعنی مجموعه ورزشگاه‌ها و تاسیسات جانبی و فضاهای سبز آن روی هم 460 هکتار مساحت دارد! یعنی بیشتر از مجموع مساحت دو کشور مستقل واتیکان و موناکو! ساخت این مجموعه عظیم کمتر از چهار سال طول کشید. این مجموعه ورزشی که بعدا نامش به آزادی تغییر کرد برای تمام رشته‌های ورزشی سالن و زمین دارد اما مهمترین و معروفترین قسمت این مجموعه استادیوم فوتبال آن است که ما در این قسمت به تاریخ آن، به تاریخ استادیوم آزادی از ابتدا تا به امروز می‌پردازیم

در این قسمت از پادکست مورخ رفتیم سراغ یکی از نظامیان خودساخته کشورمان، کسی که بدون تحصیلات رسمی نظامی به فرماندهی رسید و بعد از کشته شدنش در راه وطن، به شهرتی حیرت‌انگیز و بی‌نظیر رسید. محمد جهان‌آرا.

بدون شک حکیم عمر خیام یکی از مشهورترین ایرانیان در سطح دنیاست اما اطلاعات رسمی راجع به زندگی او بسیار اندک است و همین اندک هم با شایعات دوستان و دشمنانش آمیخته شده و ما در این قسمت پرده شایعات را کنار می‌زنیم شاید خیام واقعی را بشناسیم

آقاخان نوری روزی تبعید شد، روزی به صدارت رسید، روزی مجدداً تبعید شد و البته در تاریخ، نامش گره‌خورد با به قتل رسیدن امیرکبیر و جدایی هرات از ایران. اما آیا واقعا او به همین میزان که در تاریخ از او یاد می‌شود، سیاه بود؟ در این قسمت ما به سراغ داستان زندگی میرزا آقا خان نوری رفتیم. همراه این اپیزود مورخ: عمارت صدراعظم آدرس: تهران- میدان توپخانه - روبروی خیابان صوراسرافیل - کوچه امام جمعه - عمارت صدراعظم صفحه مجازی این مجموعه: @sadreazamhistorichouse

ما در این قسمت از مورخ به سراغ یکی از مشهورترین و در عین حال ناشناخته‌ترین قهرمانان تاریخ ایران زمین رفتیم؛ ابومسلم خراسانی...

تو زمین فوتبال بهش می‌گفتیم ناصر فنر. بس که بازیکن بود لامصب. تو تیم آفتاب شهر بازی می‌کرد. فقیر بود. این اواخر ولی وضعش خوب شده بود انگار! منو می‌برد چلوکبابی، هی لباس عوض می‌کرد. یه روزم اومد گفت می‌خوای شاهو ببینی؟ گفتم شاهو؟ آره که می‌خوام! گفت چند وقت دیگه شاه میاد دانشگاه تهران. بیا بریم. سه روز بعد یه دوربین انداخته بود گردنش و یه کارت خبرنگاری مال روزنامه پرچم اسلام هم گرفته بود دستش و منتظر من بود جلو دانشگاه تهران. رفتیم تو دانشگاه، من تو سالن و ردیف آخر نشستم. اونم رفت عکاسیشو کنه. همه داشتن عکس می‌گرفتن که یکهو تا شاه نزدیک شد، پشت دوربین کهنه‌ش رو باز کرد...» این روایت مرتضی احمدی بود، بازیگر و صدا پیشه و خواننده بیات تهران و آدم باحال! خاطره‌ای از رفیقش، ناصربی‌گوش، کسی که شاه رو ترور کرد. ما در این قسمت از مورخ رفتیم سراغ داستان ترورهای شاه، دو تروری که اگرچه هدفشون شاه بود ولی به جای شاه، قربانیان دیگه‌ای گرفت

روزی ایرانیان فکر می‌کردند با کندن چاهی عمیق به آمریکا خواهند رسید و امروز و از پس گذشت بیش از دو قرن، بسیاری از ایرانیان به دنبال پر کردن چاه بی‌اعتمادی بین ایران و آمریکا هستند. ما در این قسمت به سراغ داستان ایران و آمریکا رفتیم، داستانی پر از عشق، سوءظن و نفرت!

با پول میشه ورزشکار قهرمان تربیت کرد، با برنامه‌ریزی و استخدام مربیان دانشمند و پزشک ورزشی و ساختن باشگاه‌های مجهز میشه از استعدادهای نوجوان، ورزشکارانی ساخت که مدا‌‌ل‌های جهانی و المپیک را درو کنند. اما با هیچ پولی، با هیچ برنامه‌ریزی‌ای، با هیچ امکاناتی نمی‌توان اسطوره ساخت! اسطوره خودش خودش رو می‌سازه. یک قهرمان مدال‌آور، یک هنرمند نابغه و معروف، یک سیاستمدار خبره و توانا، اگر خودش ویژگی‌های یک اسطوره رو نداشته باشه، اگر تمام مشاوران سیاسی و اجتماعی و رسانه‌ها هم بسیج بشوند نمی‌توانند اونو به یک اسطوره تبدیل کنند! حتی اگر طرفداران زیادی هم داشته باشه لزوما اسطوره نمی‌شه. تختی خودش ذاتا تمام ویژگی‌های یک اسطوره رو داشت. تختی ورزشکار، تختی سیاسی، تختی مردمی... همه‌ی این‌ها با هم اسطوره‌ی تختی رو ساختند. اسطوره‌ای چنان بزرگ که خودش هم نتونست وزن خودش رو تحمل کند. تختی بزرگ بود و بزرگ بودن رو بلد بود. تختی کوچک بودن رو بلد نبود، معمولی بودن رو بلد نبود. برای همین وقتی دید مسیر زندگی و فشارهای حکومتی اونو به سمت کوچک شدن و معمولی شدن هل می‌ده تحمل نکرد و در اوج بزرگی، در زمانی که هنوز مطبوعات و مردم منتظر خبری از او بودند، قبل از اون که ارزش خبری‌اش رو از دست بده، چهار گوشه‌ی تشک دنیا رو بوسید و دنیا رو از وجود خودش محروم کرد. ما در این قسمت به سراغ داستان تختی رفتیم...

سال 1892 میلادی یک خبر مثل بمب در آمریکا صدا کرد، توماس ادیسون ورشکست شد و عصر نابغه ای جدید فرا رسید. یک دانشمند تاریخ ساز ادیسون رو شکست داد. نام او نیکلا تسلا بود. او سازنده جهان نوین شد.

ما در این قسمت رفتیم سراغ عجایب هفتگانه. به سراغ یک کتاب راهنمای گردشگری باستانی رفتیم که تا به امروز هم از شهرتش کم که نشده هیچ، بر اون اضافه هم شده!

در چند از قسمت از پادکست مورخ به تناسب موضوع به کتاب ارجمند و گرانسنگ شاهنامه‌ی فردوسی استناد و اشاره کردیم. همین استنادات انگیزه‌ای شد که یک قسمت ویژه به شاهنامه بپردازیم و از شاهنامه بگوییم. مخاطبان نازنین مورخ هم از این پیشنهاد استقبال کردند و انگیزه ما چند برابر شد. برای شروع شاهنامه خوانی، موضوعی را انتخاب کردیم که برای خود ما بسیار هیجان انگیز بود و امیدواریم مورد پسند شما نازنیان نیز باشد. شاهنامه کتابی است که یکسره به ایران تعلق دارد، از ایران می‌سراید و برای ایران می‌سراید. این کتاب یگانه کتابیست که برای شروع تاریخ ایران، تاسیس و تشکیل کشوری و ملتی به نام ایران نظریه دارد! کتابی که به ما می‌گوید چه شد که ایران اصلا به وجود آمد؟ شاهنامه از روزی آغاز می‌شود که ایران نبود و هیچ تمدنی نبود و به روزی میرسد که کشوری به نام ایران و مردمی به نام ایرانیان در صحنه روزگار ظاهر میشوند. ما در این قسمت از مورخ به ظهور ایران پرداختیم به روایت شاهنامه فردوسی. 

یک بار دیگر نوروز فرا رسید و ایران غرق شادی و سرور شد. نه تنها ایران که بسیاری کشورهای دیگر. به همین مناسبت در این قسمت از پادکست مورخ به سرگذشت نوروز پرداختیم از کهن‌ترین روزگاران تا به امروز. بفرمایید بریم در دل تاریخ نوروز!

خیلی از تحلیلگران معتقدند نفت یکی از عوامل موثر در مسیر انقلاب بود. از پس انقلاب هم کماکان ایران و نفتش در مرکز یک چالش بی‌پایان قرار داشتند و دارند. حالا سال‌هاست که نفت ایران با کلمه «تحریم» در امتداد هم هستند. تحریمی که امثال بابک زنجانی را خلق کرده، پوست گوسفند فروشی که نفت فروش شد. ما در این قسمت از این کاسب تحریم صحبت کرده‌ایم.

«نظر به پیشنهاد جناب امیرعباس هویدا، نخست وزیر، به موجب این دستخط، جناب دکتر اسفند فرّخ‌رو پارسای را به سمت وزیر آموزش و پرورش منصوب و مقرر می‌داریم که در انجام وظایف محوله اقدام نمایند.» با این حکم محمدرضا شاه، اولین وزیر زن منصوب شد. فرخ‌رو پارسا، زنی که در مسیر مادرش، یعنی اولین زن روزنامه‌نگار تبعیدی ایران رو رفت و به خیلی از اولین‌ها دست پیدا کرد و البته، جونش رو پای این اولین بودن، پای این خط‌شکنی داد. چرا؟ او که بود و چه کرده بود

تاسیس کشور پادشاهی عربستان سعودی تقریبا همزمان بود با تاجگذاری رضاشاه پهلوی. روابط ایران و عربستان از همان زمان‌ها آغاز و تا امروز فراز و نشیب‌های زیادی را طی کرده و ما در این قسمت تاریخ روابط دو کشور را از آغاز تا به امروز بررسی کردیم.

می‌گویند بعد از فتح نیشابور به یعقوب لیث صفاری خبر رسید مردم نیشابور می‌گویند او عهد و منشور امیرالمؤمنین ندارد و خارجی است، پس یعقوب مردم را در مسجد جمع کرد و شمشیرش را نشان داد و گفت: «امیرالمؤمنین را به بغداد نه این تیغ نشانده است؟» گفتند: «بلی.» گفت: «مرا نیز بدین جایگاه همین تیغ نشاند.» او با همین روحیه سیستان و فراتر از سیستان را فتح کرد. ما در این قسمت به سراغ او رفته‌ایم.

در سرتاسر جاده ها کودکان لخت دیده میشوند که فقط پوست و استخوان اند. قطر ساقهایشان بیشتر از سه اینچ نیست و صورتشان مانند پیرمردان و پیرزنان هشتاد ساله، تکیده، زار و نزار و چروکیده است. همه جا کمبود دیده میشود و مردم ناگزیرند علف و یونجه بخورند و حتی دانه ها را از سرگین سطح جاده ها جمع کنند تا نان درست کنند در همدان چندین مورد دیده شد که گوشت انسان میخورند و دیدن صحنه درگیری کودکان و سگها بر سر جسد و یا به دست آوردن زباله هایی که به خیابانها ریخته میشود عجیب نیست

اردیبهشت 1354، همایشی در شیراز برگزار شد برای بررسی نتایج اولین پروژه افکارسنجی ایران در سطح ملی. پروژه‌ای که نتایجش گواه این بود که ما با یک جامعه ملتهب طرفیم. چرخ توسعه اقتصادی به جلو می‌چرخه و چرخ توسعه فرهنگی، اجتماعی و سیاسی به عقب. ما در این قسمت به بررسی نتایج این افکارسنجی پرداختیم و توضیح دادیم که ایران دهه 50 چطور درگیر توسعه نامتوازن بود!

نامش در شناسنامه عباسعلی شهریاری‌نژاد بود، در بین فعالان سیاسی به عباس شهریاری شناخته می‌شد اما در اسناد ساواک اسامی مختلفی داشت، مسعود، اسلامی، جوادی، آقای مهندس، شاهین، سهیل طاهری و از همه مهم‌تر، مرد هزار چهره! لقبی که هم ساواکی‌ها از سر رِندی برای او می‌پسندیدند، هم مخالفان شاه از سر کینه او را با این لقب به یاد می‌آوردند. ما در این قسمت به سراغ داستان بزرگ‌ترین جاسوس سازمان اطلاعات و امنیت حکومت شاه رفتیم، به سراغ مرد هزارچهره ساواک، عباس شهریاری.

«ذهنتان را خالی کنید. بی فرم و بی شکل شوید، همچون آب. آب را که در فنجان می‌ریزید، به شکل فنجان در می‌آید و در بطری که می‌ریزید به شکل بطری. اگر در قوری که بریزید قوری می‌شود. آب می‌تواند جریان داشته باشد، می‌تواند در هم بکوبد. مثل آب باش دوست من.» این جملات از بروسلیه، بازیگر مشهور هنگ‌کنگی-آمریکایی. جملاتی که الهام بخش نسلی از جوانان هنگ‌کنگ شد برای شکل دادن به یک جنبش، جنبشی بی شکل مانند آب، جنبشی که می‌تونست چنان در هم بکوبه که هیچ کس مثلش رو ندیده. تندآبی که روزی بالاخره مهار شد اما هر آینه مستعد شکستن سد و طغیان مجدده! چطور به وجود اومد این جنبش؟ چه ویژگی‌هایی داشت؟ چه فرقی با سایر جنبش‌های اجتماعی آشنا برای ما داشت و چه سرنوشتی پیدا کرد؟ در دقایق آتی از یکی از بی‌نظیرترین تحرکات جمعی انسان در عصر تکنولوژی خواهیم گفت، تحرکاتی که در گذشته نمونه‌ای بدین شکل نداشته شاید، ولی می‌شه پیش‌بینی کرد در آینده بسیار پرتکرار خواهد بود.

نوامبر 2016 میلادی، بخش بزرگی از مردمان آمریکا به ترامپ رأی دادند، مردمانی که بخشیشون شیفته شعارهای ترامپ، سبک زندگی ترامپ و بی‌باکی و جسارتش بودند. او از کجا اومد؟ چطور تبدیل شد به یک تاجر موفق و مشهور و نماد رویای آمریکایی؟ چطور تبدیل شد به یک سیاستمدار؟ ما در این قسمت از مورخ به این سوالات پاسخ دادیم.

کریم خان زند، کسی که یک نظامی توانمند و پر ابهت بود ولی دستاورد اصلی زندگی او آبادگری بود. کریم‌خانی که تا جایی که لازم بود جنگید اما بلد بود کی دست از جنگ بکشه. ما از حکمرانی صحبت می‌کنیم که نامش در تاریخ به نیکی مونده اما، مثل هر آدم دیگه‌ای نقاط سیاهی هم در دوران اثرگذاریش بر تاریخ داره.

فروغی هم در جریان مشروطه و هم در به قدرت رسیدن رضاشاه و محمدرضا شاه نقش ایفا کرده، در اقدامات اصلاح گرانه رضا شاه همکاری داشته. دو تا جنگ جهانی دیده و کشور رو در حساسترین شرایط جنگ جهانی دوم اداره کرده. خلاصه که به عنوان یه سیاستمدار تجربه های مهمی داشته، کارهای مهمی کرده، حسابی سرد و گرم چشیده. دقیقترش اینه که به عنوان سیاستمدار در مهمترین رویدادهای تاریخی ایران یعنی انقلاب مشروطه، سلطنت رضا شاه و قدرت گرفتن محمدرضا شاه اثر گذاشته.

در این قسمت از محور مقاومتی خواهیم گفت که از پس حمله آمریکا به عراق گسترش یافت، با چالش‌های درونی مواجه شد، جنگید و نهایتاً با سقوط یکی از مهم‌ترین پایه‌های خودش روبرو شد. ما از مسیر بیست و چند ساله اتحادی صحبت خواهیم کرد که به محور مقاومت مشهور شد و البته از خلاء سوریه اسد در این محور مقاومت خواهیم گفت.

داستان محور مقاومت، از پس حمله آمریکا به عراق وارد فاز جدیدی شد. فازی که برای بیش از بیست و یک سال پر از فراز و نشیب بود تا به امروز، امروزی که بشار اسد سقوط کرده و یک نقطه عطف دیگر برای محور مقاومت رقم خورده. ما در این قسمت از محور مقاومت خواهیم گفت، از مسائل درونی آن تا امروز و محور مقاومتِ پسا اسد!

رسوایی واترگیت نیکسون رو از قدرت برکنار میکنه و برای جامعه آمریکا یه شوک تمام عیار میشه. بعد از اون دیگه سیاستمداران به افراد غیرقابل اعتماد تبدیل میشن که دروغ میگن و از قدرتشون برای منافع شخصی شون سواستفاده میکنن.

اسکندر احتمالاً قدرتمندترین انسانی بوده که بشر در همه تاریخ به چشم دیده. کسی که در تمام نبرها پیروز بود، در تمام نبردها در رأس ارتشش بود و اگرچه با دشمنانش بی‌رحم و سنگدل بود اما با لشکریانش بی‌نهایت مهربان بود. اگر کسی از یارانش زخمی می‌شد، خود او زخمش رو تیمار می‌کرد و اگر کسی از یارانش کشته می‌شد، برای انتقامش تا توان داشت، خون می‌ریخت

ساواک در تمام طول دوره فعالیتش کوشید که جلوی انقلاب رو بگیره اما در نهایت انقلاب شد و اون چیزی که در کارنامه این نهاد موند شکنجه بود و بازجوهایی رو هم پرورش داد که همگی سرنوشت های تلخی داشتن. اما شاید مهمتر از پایان زندگی، اون ابتذال شریه که در کل زندگی اینها حضور ابلیس وار داشت

ابوبکر محمد بن زكريا بن يحيى رازی پدر داروسازی و شیمی، کاشف الکل، اسید سولفوریک و نفت سفید و چند مادۀ دیگر، کیمیاگر، داروساز، پزشک و فیلسوف و شاعر و نوازنده که معروف بوده به یگانه عصر، جالینوس عرب، و طبیب مسلمانان. و های زیادی درباره زکریای زیادی هست. او خیلی چیزها بوده یه حکیم به تمام معنا بوده

کاترین دومدیسی، زنی بود که حدود چهل سال چهره اصلی سیاست در فرانسه بود و قضاوت تاریخی درباره اش اینه که او بی رحم بود و از خونریزی ابایی نداشت، برای مقاصد شخصی آدم میکشت حتی عزیزانش رو و از اون بدتر، برای مقاصد شخصی جنگ مذهبی به راه انداخت. بالزاک نویسنده معروف فرانسوی درباره خانم کاترین گفته که «این زن، بی مکر و حیله نمیتوانست زندگی کند و حکومت او بر ایجاد نفاق و اختلاف و تحریک و فتنه استوار بود

بررسی همه ابعاد زندگی بنی صدر، قطعاً نیاز به کلی تحقیق و پژوهش و چندین و چند پادکست داره! فقط نظرات اقتصادیش می‌تونه نشون بده که چطور تلفیق اقتصاد چپ با نگاه اسلامی، تبدیل شد به ریل اصلی اقتصادی بعد از انقلاب اسلامی. اما با این حال، احتمالاً عجیب‌ترین مسئله در رابطه با بنی‌صدر برای نسل جوون این باشه که چطور یک نفر با محبوبیتی مثال زدنی می‌تونه رئیس‌جمهور بشه ولی به سرعت هم به فراموشی سپرده بشه. بنی صدر شخصیتیه که واقعا تعداد طرفدارهای چشمگیری نداره و همه به شکلی، منتقد روش و منش اون هستن. کجای کار را اشتباه رفت؟ ما در این قسمت از مورخ درباره مسیری صحبت کردیم که ابوالحسن بنی‌صدر طی کرد

آدولف هیتلر در کتاب «نبرد من» از برتری قوم آریا نوشت و وقتی به قدرت رسید تمام سعیش رو کرد تا آنانی که گمان می‌کرد آریایی اصیل هستند رو به سروری دنیا برسونه. اما سوال! این نژاد آریایی چیه؟ آریایی‌ها که بودند و چه کار کردند؟ 

ما در این قسمت از مورخ و در دقایق آتی به سراغ مردی رفتیم که از «هیچ» یک کشور ساخت! مردی که با نیروی اراده و پشتکار و هوشمندی و قاطعیت بیرحمانه و سلاح انگلیسی، چند سرزمین را به هم دوخت و کشور جدیدی تأسیس کرد که تا پیش از آن هرگز وجود نداشت. عربستان سعودی! او که بود؟ رمز موفقیتش چه بود؟ آیا توپ و تفنگ انگلیسی برای موفقیتش کافی بود؟ با ما همراه باشید تا به این سؤال‌ها پاسخ دهیم.

در پنجم اسفند ۱۳۴۰ دو شرکت ایرینین ایرویز و پرشین ایرسرویسز با هم ادغام میشن و شرکت هواپیمایی ملی ایران رو شکل میدن. هواپیمایی ملی ایران به اختصار هما نام میگیره و اسم بین المللیش هم میشه ایران ایر. اما اولین هواپیماها کی بر فراز ایران دیده شدند؟ سرنوشت هما تا به امروز چگونه رقم خورده؟ ما در این قسمت از مورخ رفتیم سراغ داستان ایران ایر یا همون هواپیمایی هما...

مردمان دور از تمدن بشری، حمله کنندگان به شرق و غرب، از مازندران تا آمریکا، غارتگرانی که از دریا می‌آمدند و بی هیچ ترسی، وحشت در دل تمام اروپا می‌افکندند. پیروان اصل بقای اصلح، سازندگان کشتی و سلاح از آهن و چوپ، موسسان کشورها، از روسیه تا انگلیس. بنا کنندگان اولین پارلمان‌ها. وایکینگ‌ها چه کسانی بودند؟ از کجا آمدند و به کجا رفتند و چه تأثیری بر تاریخ بشر گذاشتند؟ ما در این قسمت از وایکنگ‌ها صحبت کرده‌ایم، از اقوامی که بیش از حراسی که در تاریخ از خود برجا گذاشته‌اند، بر تاریخ ما تأثیرگذاشته‌اند.

کودتای نوژه ساختاری به شدت عجیب و منظم داشت. هر عضو کودتا فقط با یک مافوق و دو زیردست ارتباط داشت. هیچ‌کس نمی‌دونست چه کسایی عضو حلقه کودتا هستند. اگر شخصی از بالادست کنار می‌کشید تمام زیرشاخه‌هاش ناشناس می‌موندن. چطور کودتایی با این نظم و ترتیب شکست خورد؟ ساموئل هانتینگتون، اندیشمند سیاسی مشهور آمریکایی می‌گه کودتاها معمولاً موفق نخواهد شد مگر در دو حالت. یا باید فعالان سیاسی یک جامعه کم‌شمار باشن یا کودتا باید به تأیید بخش قابل توجهی از فعالان سیاسی جامعه رسیده باشه. ما هر دو نمونه رو در تاریخ معاصرمون داریم. کودتای نوژه اما در شرایطی اتفاق افتاد که جامعه ایران بسیار سیاسی بود، جامعه‌ای که تازه یک انقلاب رو پشت سر گذاشته بود و البته به هیچ وجه سیاسیون جامعه همراه این کودتا نبودن.

ما در این قسمت رفتیم به سراغ تاریخچه تحزب در آمریکا و بالا و پایین و چپ و راست شدن‌های دو حزب دموکرات و جمهوری‌خواه رو بررسی کردیم.

تیمورتاش در دوره‌های ششم تا هشتم مجلس شورای ملی همزمان با وزارت دربار، نماینده نیشابور در مجلس شورای ملی بود، بدون اینکه حتی یه بار به مجلس بره. وقتی مجلس نهم شروع شد اما داستان تغییر کرده بود! اسفند 1311، کمی قبل از اینکه دستور بازداشت تیمورتاش قدرقدرت صادر بشه، اعتبارنامه تیمورتاش توسط مجلس رد شد! کمی قبل از اون هم شاه، تیمورتاش رو از وزارت دربار برکنار کرده بود! بعد هم زندان و مرگ... باور پذیر نبود! چرا؟ چه بلایی داشت سر تیمورتاش می‌اومد؟ سر دومین فرد قدرتمند دوران پهلوی اول؟ ما در این قسمت از مورخ به سراغ عبدالحسین تیمورتاش رفتیم، تاج‌بخشی که ریل توسعه در ایران را چید و نهایتاً، سرش به باد رفت.

1317، ششم خرداد، سرتیتر همه روزنامه‌ها این بود: والاحضرت همایونِ ولیعهد، محمدرضا پهلویِ 19 ساله با فوزیه فوادِ 17 ساله نامزد کردند! این روزنامه به دست ولیعهد اون روزگار ایران هم می‌رسه. خود محمدرضا شاه تو خاطراتش می‌گه من خبر نامزدیم با فوزیه رو اونروز صبح تو روزنامه‌ها دیدم. پدرم برای این ازدواج هیچ مشورتی با من نکرده بود. احتمالاً اونجا بود که شستش خبردار شد، وقتی چند روز پیش، تو همین خرداد ماه، محمود جمِ نخست وزیر و مودب نفیسی، پیشکار ولیعهد و مظفر اعلمِ وزیر خارجه، یه سفر به قاهره رفتن، در واقع رفته بودن برای خواستگاری و با جواب بله هم برگشتن به مام وطن! اون‌ها بله رو از خانواده سلطنتی مصر گرفته بودن. داستان روابط رسمی محمدرضا شاه، داستان سه ملکه‌ای او که آمدند و نقش خود بر تاریخ زدند، از همین تیتر روزنامه‌ها شروع شد. ما در این قسمت از مورخ رفتیم به سراغ داستان زنان محمدرضا شاه پهلوی.

اون زمان، آقای هاشمی رفسنجانی رئیس‌جمهور بود. خبرگزاری رسمی دولت ایشون همون اول کار این حادثه رو توطئه اسرائیل می‌دونه و می‌نویسه که این هواپیماربایی تائیدکننده ذات تروریست اسرائیله. صادق خرازی، نماینده وقت ایران در سازمان ملل متحد هم اسرائیل رو به خاطر «گروگان‌گیری مسافران هواپیما» مورد انتقاد قرار میده و این اتفاق رو «نقشه از پیش‌تعیین‌شده صهیونیست‌ها» می خونه. اما کمی که می‌گذره و یکم فضا آروم می‌شه، کم کم گزارش‌های دیگه‌ای از این هواپیما ربایی در روزنامه‌ها چاپ می‌شه. همه روزنامه‌ها تأیید کردن که هواپیما به اسرائیل رفت چون سوختش در حال تموم شدن بود. مقامات اسرائیلی هم اولش به هواپیما اجازه فرود نمیدن. می‌ترسیدن هواپیما پر از مواد منفجره باشه و این ماجرای فرود و اینها یه نمایش باشه. در نهایت با اسکورت نظامی، هواپیما تو یه فرودگاه نظامی فرود میاد. ما در این قسمت از مورخ به سراغ علامت سوال‌های این واقعه هوایی عجیب و غریب رفتیم. هواپیما ربایی در پرواز شماره 707 کیش‌ایر.

زرتشت با چند خدایی رایج مخالفت میکنه و میگه که بتها و خدایان متعدد توهم هستن و خدایی که باید ستایش بشه اهورامزداست. دین او در مقابل زورگویی فرادستان و احکام جزمی قرار داشت. اینطور تفکری رو کاهنان و بزرگان جامعه تحمل نمیکنن و به فکر دور کردن زرتشت از جامعه میفتن و اینطور میشه که حکم به تبعیدش میدن.

تو شوروی، استالین به مرد پولادین مشهور بود. در واقع معنی اسمش هم همین بود. پولادین و شکست‌ناپذیر! به استالین می‌گفتن مرد پولادین چرا که معتقد بودند در برخورد با دشمنانش مثل فولاد سر و بی‌رحمه. طرفدارهای آقای لاجوردی هم دوست دارن به اسدالله لاجوردی بگن مرد پولادین انقلاب، می‌گن لاجوردی کسی بود که توصیه‌ناپذیر بود!. اما تاریخ این مرد پولادین انقلاب رو، کسی که شغلش تصمیم برای جون هزاران نفر بوده رو قضاوت کرده و می‌کنه. هرچند دیگه مدت‌هاست که کسی خیلی از لاجوردی حرفی به میون نمیاره. شاید امروز دیگه به جز همون پیرمردهای موتلفه‌ای، کسی یادی از مرد پولادین انقلاب نمی‌کنه. تاریخ، می‌تونه از هر مرد پولادینی بی‌رحم‌تر باشه.

از محمد فرستاده خدا به پادشاه بزرگ ایران، سلام بر کسی که از هدایت پیروی کند و به خدا و به رسولش ایمان آورد و به یگانگی خداوند شهادت دهد. به درستی که من فرستاده خدا به سوی تمام جهانیان هستم تا همه را انذار کنم. ایمان بیاور تا سلامت بمانی و اگر نپذیری گناه زرتشتیان بر گردن توست.» همه ما به خوبی می‌دونیم که خسرو پرویز نامه پیامبر رو پاره و فرستاده‌اش رو بیرون کرد. پیامبر در پاسخ به این بی‌احترامی دعا کرد: «اللهم مَزَق مُلکَهُ» یعنی «خدایا رشته سلطنت او را پاره کن» این دعا چگونه محقق شد؟ ما در این قسمت به سراغ تاریخچه حمله اعراب به ایران و ضمیمه شدن کشورمون به امپراطوری اسلامی رفتیم.

ما در این قسمت از مورخ، حقایق روزهای پایانی رضا شاه و اونچه در مسیر تبعید، از تهران تا بندرعباس بر او گذشت را در قالب صدای ذهن شاه، برای شما روایت خواهیم کرد.

ما در این قسمت از مورخ رفتیم سراغ احمد شاه مسعود، کسی که در افغانستان لقب قهرمان ملی رو گرفته و در ایران هم هوادارانی پر و پا قرص داره. و قصد داریم به این سوال جواب بدیم که احمد، کجای داستانش قهرمان بود، کجای داستانش یک خطاکار؟

«با خود فکر کرد نه حکومت مردم بر مردم خوب است، نه حکومت اشراف و بزرگان. او خود را لایق پادشاهی می‌دانست. به جنگاوری و قدرت مدیریتش متکی بود. بلند شد و در جمع هفت نفریشان که بردیای دروغین را کشته بودند، گفت: بهتر از شاه پرهیزگار که برای خیر و صلاح ملت بکوشد، چه میخواهیم؟ ما به همت یک تن یعنی کوروش آزاد شدیم. او شاه ایران شد تا تاریخی رو از خودش به جا بذاره که ما در این قسمت از مورخ بتونیم با افتخار، بریم به سراغش. "منابع" داریوش بزرگ معمار امپراطوری هخامنشیان نوشته ایمان نوروزی و داریوش بزرگ نوشته یاکوب ابوت لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.com/paypa   ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYrbMdQHN این اپیزود به قلم هدی توحیدی ، سردبیری حامد سیاسی راد ، تنظیم برای مورخ احمدهاشمی و همیاری نازیلا مرادی مدیر تولید و البته سایر دوستان تیم پادکست مورخ در استودیوپیکان تهیه و تولید شد

احتمالاً به نظر می‌رسه وقتی یه شاعر و یه معمار تبدیل بشن به رقبای عشقی، برنده بازی باید شاعر باشه دیگه قاعدتاً! اما مریم همه قواعد رو برهم زده بود. وقتی این شاهزاده قجری در دوگانه انتخاب بین عشق سوزناک شاعر و عشق آرمانی معمار قرار گرفت، یکی از مهم‌ترین مثلث‌های عشقی تاریخ معاصر ما شکل گرفت. مثلی با سه ضلع: رهی معیری شاعر، نورالدین کیانوری مبارز و مریم فیروز زیبا و ساختار شکن. این سه نفر چه کسانی بودند؟ چه سرگذشتی داشتند؟ تاریخی‌ترین مثلث عشقی معاصر ما چه سرنوشتی داشت؟ ما در این قسمت از مورخ به سراغ این مثلث عشقی-ادبی-سیاسی رفتیم.

جعفر پیشه‌وری که بود؟ فرقه او از کجا اومد؟ آیا قصد این فرقه تجزیه ایران بود یا نه؟ ما در این قسمت از مورخ به سراغ داستان یکی از عجیب‌ترین وقایع تاریخ معاصر ایران رفتیم، فرقه دموکرات آذربایجان

ما در این قسمت از مورخ رفتیم به سراغ نیکولای چائوشسکو، دیکتاتور رومانی، کسی که سفر به ایران براش بد یمن بود.

قبل از عبدالمالک ریگی گروه‌های تروریستی دیگه‌ای هم در منطقه بودن و بعدش هم هستن. یکی از بسترهای تشکیل چنین گروه هایی، همسایگی با پاکستانه و شاید یکی از بسترهاش هم محرومیت مناطق بلوچ نشین ایران عزیزمون باشه. اما عبدالمالک ریگی تا امروز بزرگترین تروریست اون منطقه بوده و دستگیر کردنش، مهمترین شکار نیروهای امنیتی ایران به شمار میاد ولی به عزت رسوندن سیستان و بلوچستانِ ایران، یکی از اصلی‌ترین شاهکارهاییه که ایران عزیزمون روزی باید انجام بده. به امید روزی که این پاره تن وطن، آباد و شاداب و بدور از هر گونه خشونتی باشه. ما در این قسمت رفتیم به سراغ داستان یک تروریست، عبدالمالک ریگی.

تقی ارانی در جایگاه متهم حاضر شد. مجتبی از بچگی تقی رو می‌شناخت. زمان تحصیل تو آلمان هم با هم بودن. تقی ملی‌گرایی بود که بعد از جنگ جهانی اول حسابی چپ‌گرا هم شده بود، مثل خود مجتبی. دکتر تقی ارانی پشت تریبون رفت و شروع کرد به صحبت، صحبت از رنج‌دیدگان ایران. تقی ارانی شش ساعت و نیم در دادگاه سخنرانی کرد، شش ساعت و نیمی که ایران رو تکون داد، شش ساعت و نیمی که شد، نقطه عطف تاریخ. ما در این قسمت از مورخ رفتیم سراغ تشکیلاتی که احتمالاً می‌تونیم بگیم مهم‌ترین تجربه تحزب و کار حزبی در تاریخ ایران ما بوده، به سراغ حزب توده.

امیر قوی‌دل فیلم ترن رو سال 1366 ساخت. فیلم، داستان یک لوکوموتیو ران رو روایت می‌کنه که قطار حامل سوخت ارتش شاهنشاهی رو می‌دزده تا به مردم شمال کشور برسونه. انگیزه لوکوموتیوران که نقشش رو فرامرز قریبیان بازی می‌کنه، مرگ پسر، عروس و نوه‌ش تو حادثه سینما رکس آبادانه. نقش لکوموتیوران رو فرامز قریبیان بازی می‌کنه، کسی که شبانگاه 28 مرداد 1357، وقتی تصویرش روی پرده سینما بود، رکس و مشتری‌هاش، خاکستر شدند. تاریخ ثبت کرد کسان زیادی کشته شدند و خانواده‌هایی چشم به راه موندن. مثل خانواده مریم و خالد. و البته همونطور که فیلم ترن نشون داد، تاریخ ثبت کرد که در نهایت، آتیش رکس، به انبار باروت انقلاب افتاد. ما در این قسمت از مورخ رفتیم سراغ روایت تلخ سینما رکس آبادان.

وقتی مجسمه بی‌نظیر نفرتیتی پیدا شد، موزه نویز برلین قصد داشت تا جای ممکن با این مجسمه که اعتبار باستان‌شناسی آلمان بود، پز بده! در نتیجه اصلا خوشش نمیاد کسی اصالت این اثر رو زیر سؤال ببره. اما این اتفاق افتاده. هنری استیرلین داشت تمام اعتبار موزه و کاوشگران مجسمه و کل کاوشگری آلمان‌ها رو زیر سوال می‌برد. ناپدید شدن یازده ساله مجسمه نمیتونه اتفاقی باشه! سلامت این مجسمه و زیبایی امروزینش نمیتونه بی‌معنی باشه و... ما در این قسمت به سراغ خانم نفریتیتی رفتیم، به سراغ زندگی پر رمزش و مجسمه پر رازش!

ما در این قسمت رفتیم به سراغ ترورهای رئیس‌جمهورهای آمریکا، از ابتدای تاریخ این کشور تا این لحظه که داریم با هم صحبت می‌کنیم و مشخصاً تمرکز می‌کنیم بر تروریست‌هایی که درست عمل نکردند!

عملیات فرار بنی‌صدر و رجوی واقعا یکی از پیچیده‌ترین نقشه‌های فرار تاریخ محسوب می‌شه. گفته میشه نقشه فرار توسط مجاهدین خلق و شبکه هواداران بنی‌صدر در نیروهای مسلح و اعضای گارد سابق ریاست‌جمهوری کشیده شد. افراد زیادی در این عملیات دست داشتن.عملیات خروج بنی‌صدر و رجوی، با هدایت خلبان معزی. خلبانی که ما در این قسمت از مورخ رفتیم سراغ داستان زندگیش.

زندگی فرخزاد بالا و پایین‌های بسیاری داشت و مرگش، دل‌های بسیاری رو خراش انداخت. او یک عنصر نامتناسب بود. عنصر نامتناسب با جامعه. فریدون فرخزاد، شادی سازی بود در مکانی که بیش از شادی، با غم رفیقه. ما در این قسمت رفتیم سراغ زندگی فریدون فرخزاد.

تو آمریکا هنوز که هنوزه حمل اسلحه قانونیه، قانونیه تا به ملت اجازه بده هر گاه حکومت پاش رو از گلیمش درازتر کرد، اون رو سرجاش بنشونن. این قانون رو حکومت علیه خودش وضع کرده! چطور این دولت-ملت درخشان شکل گرفت؟ پدران بنیان‌گذار آمریکا چه مسیری رو طی کردند؟ در این قسمت از مورخ به این سوالات پاسخ دادیم.

آیا واقعاً نشان شیروخورشید اونطور که رهبر انقلاب و انقلابیون می‌گفت، صرفاً یک نماد شاهنشاهی و سلطنتیه؟ یا اونطور که یه سریای دیگه می‌گن نشان ملیه؟ یه نشان میهنی؟ در واقع آیا شیر و خورشید پرچم و نشان کشور ایران بوده یا فقط پرچم و نشان نهاد شاهنشاهی بوده؟ اصلاً نماد ملی یعنی چی؟ اصلا این نماد از کجا اومد؟ اولین بار کی و توسط کدوم حکومت ازش استفاده شد؟ معنا و مفهومش چیه؟ در دقایق آتی و در این اپیزود قصد داریم به این سؤالات پاسخ بدهیم.

میرزا این بود یا آن؟ خائن بود یا قهرمان؟ آیا جنبش جنگل محصول استبداد و بی‌ثباتی داخلی بود یا محصول استعمار و نفوذ خارجی؟ آیا نیتش، ساخت ایرانی آرمانی بود، ایرانی بر اساس آرمان جنگلیان، یا نیتش ساخت گیلانی جدا از ایران بود بر اساس اهداف کمونیست‌های شوروی؟ ما در این قسمت رفتیم سراغ میرزا کوچک خان جنگلی.

صادق قطب‌زاده که بود؟ در انقلاب اسلامی چه نقشی داشت؟ چه شد که تبدیل شد به مرید رهبر انقلاب؟ چرا مخالف نظام برآمده از انقلاب شد و چطور مرگ رو در آغوش کشید؟ ما در دقایق پیش‌رو از این شخصیت تأثیرگذار بر تاریخ معاصرمون صحبت خواهیم کرد.

آمریکا بیش از هر زمانی تلاش ‌می‌کرد تا آسانژ رو گیر بندازه. اما این تلاش‌ها تبدیل به یه بازی تازه شد. 14 سال مبارزه آسانژ با برخی از عالی‌ترین دادگاه‌های جهان. آسانژ دوست نداشت اسمش از سر تیتر رسانه‌ها کنار بره. ما در این قسمت رفتیم سراغ این مبارزه عجیب و غریب و این بزرگ‌ترین افشاگر تاریخ؛ جولیان آسانژ "منابع" مستند We Steal Secrets: The Story of WikiLeaks اثر الکس گیبنی Alex Gibney و مطالب گزارش‌ها و مقالات منتشر شده در رسانه‌های معتبر لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.com/paypalme/Movarekh ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYrbMdQHNQ   این اپیزود به قلم میثم سعادت، سردبیری حامد سیاسی راد، تنظیم برای مورخ احمدهاشمی و همیاری نازیلا مرادی مدیر تولید و البته سایر دوستان تیم پادکست مورخ در استودیوپیکان تهیه و تولید شد

چند ساعت از شب گذشته بود. مامورهای موساد به مانیتوری چشم دوخته بودن که داشت سید حسن نصرالله رو نشون میداد. تو تصویری، فردی که پشتش به مانیتور بود داشت روی نقشه چیزی به سید حسن نشون می‌داد. فرد کمی چرخید، کمی، فقط کمی از چهره‌ش افتاد توی قاب تصویر. مردی ریش‌دار و عینکی با یونیفورم پلنگی و کلاه نظامی. یکی از افسران واحد 8200 فریاد زد: «خودشه!» دو سال بعد، وقتی سوئچ در یک پاجیروی پارک شده در گوشه‌ای از خیابان‌های دمشق چرخید، چاشنی بمب جاسازی شده فعال شد و بمب منفجر شدما در این قسمت رفتیم سراغ یکی از این ترورها، ترور کسی که لقب شبه بیروت رو یدک می‌کشید. کسی که تونسته بود برای 25 سال تو سایه بمونه. عماد مغنیه. "منابع" کتاب فرمانده درسایه نوشته وحید خضاب لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.com/paypalme/Movarekh ویدئو کست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYrbMdQHNQ تهیه شده در استودیو پیکان

محله‌ای که زمانی بخشی از حیات پایتخت ایران بود و حالا سال‌هاست که دیگه نیست. شهر نو محله‌ایه که همه اسمش رو شنیدیم ولی کمتر راجع‌بهش می‌دونیم، پس ما در این قسمت از مورخ سفر کردیم به کوچه پس‌کوچه‌های این محله بدنام روزگار نه‌چندان دور تهران.

می‌شه گفت عمر سیاسی آقای پزشکیان به نوعی وامدار سانحه هواییه، اونم نه یه بار! دو بار! یه بار وقتی با یه سقوط هواپیما در 1380 پزشکیان وزیر شد، یه بارم وقتی با سقوط هلی‌کوپتر در 1403، پزشکیان کاندیدای اصلی جریان اصلاحات برای انتخابات ریاست‌جمهوری شد. در این قسمت از مورخ به چهار دهه رقابت بین پزشکیان و جلیلی پرداختیم.

آنگلا مرکل در پایتخت جهان دو قطبی زندگی می‌کرد، اون هم در نیمه شکست‌خورده این پایتخت و با فروپاشی جهان دو قطبی بود که تونست به قدرتمندترین زن اروپا یا شاید جهان تبدیل بشه. اما آیا خانم آنگلا کوشش و مبارزه‌ای هم برای رسیدن به جهان آزاد انجام داده بود؟ چطور کسی که از قسمت شرقی دیوار برلین می‌اومد، تونست قدرت رو در آلمان بعد از اتحاد، در دست بگیره؟ اساساً آنگلا مرکل کیست؟ ما در دقایق آتی به این سوالات پاسخ خواهیم داد..

مثل چه‌گوارا و فیدل کاسترو در آمریکای لاتین، یا چرچیل در اروپا که یکی از نمادهاشون سیگارشون بود، سید محمود طالقانی رو هم خیلی‌ها تا به امروز به سیگارش به یاد میارن. می‌گن یه باری که مریض بوده، رو تخت بیمارستان هم سیگار می‌کشیده. بهش می‌گن آقا جان، برات خوب نیست، خاموشش کن! طالقانی یه نگاه به آتیش نوک سیگارش می‌کنه و می‌گه: «این تنها نقطه روشن زندگی منه. ازم می‌خواید همینو هم خاموش کنم؟» ما در این قسمت از مورخ رفتیم سراغ کسی که انقلابیون 1357 براش شأن پدری قائل بودن، سراغ داستان سید محمود طالقانی.

محمود احمدی‌نژاد کی بود؟ چطور در 1384 رئیس‌جمهو شد؟ رقبا و یارانش کیا بودن؟ یارانی که بعد از ریاست‌جمهوری احمدی‌نژاد به خودشون گفتن جریان 3 تیر. ما در این قسمت از مورخ رفتیم سراغ داستان سوم تیرماه 1384.

علی شریعتی، در کتاب بازگشت به خویشتن می‌نویسه، «در دورانی که اروپا مسیر ترقی رو در پیش گرفته بود، در ایران دو امام زمان ظهور کرد. دومی به پیغمبر و به خود خدا هم تبدیل شد! در چنین شرایطی بود که مشروطیت ظهور کرد، مثل برق آمد و مثل باد هم رفت...» این بخشی از بود از کتاب بازگشت به خویشتن، اثر علی شریعتی. چیزی که خواهید شنید، یه قصه‌ست، قصه یه نوع مذهبی که از دل اوضاع آشفته ایران، سربرآورد. قصه بهایت.

دشمنان بابک، مشخصاً اعراب و ارامنه در تمام تاریخ از ایشون بد گفتند و البته دوستداران بابک، مشخصاً ترکان و فارس‌ها، از بابک اسطوره ساختند. اما بابک که بود و چه کرد؟ ما در این قسمت از مورخ رفتیم سراغ داستان بابک خرمدین و ریشه‌های قیام تاریخیش رو بررسی کردیم.

ما در این قسمت از مورخ به سراغ انقلاب ایدئولوژیک سازمان مجاهدین خلق رفتیم، انقلابی که با ازدواج مسعود و مریم رجوی با هم شروع شد.

اونچه امروز از گاندی به جا مونده، یک شیوه خشونت پرهیز برای رسیدن به حقوق انسانیه. جنبش‌های سیاسی و اجتماعی زیادی در سراسر دنیا، از افرادی مثل گاندی الگو گرفتند تا برنامه های خودشون رو پیش ببرند. در واقع در دوران جدید برای اولین بار مهاتما گاندی توانست رابطه ای بین اندیشه عدم خشونت به عنوان یک اصل مذهبی و عدم خشونت به عنوان یک استراتژی مبارزه برقرار کنه. گاندی تأکید داشت که خشونت در هیچ جا و تحت هیچ شرایطی نباید اعمال شود. این روشی بود که گاندی در برابر دشمنانش به کار می‏برد.

مایی که از اول قرن بیست و یک رو به یاد داریم، همین‌طور داریم تند تند به پیش می‌ریم و انقدر سرعت تغییرات برامون زیاده که هیچ‌کدوممون نمی‌تونیم حدس بزنیم ده سال دیگه دنیامون چه شکلیه! ما هم تو این قسمت قصد نداریم حدسی راجع به آینده بزنیم بلکه می‌خوایم مهم‌ترین وقایع سیاسی دو دهه گذشته از نظر مورخ رو براتون روایت کنیم منابع: کتاب فیلیپه فرناندس لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.com/paypalme/Movarekh   ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYrbMdQHNQ این اپیزود توسط تیم پادکست مورخ در استودیوپیکان تهیه و تولید شد.   لینک وب سایت پادکست مورخ https://movarekhpod.com

داستان بومیان آمریکا، داستانیه پر از رمز و راز، داستان مردمانی که عمیقاً به دنیای ارواح اعتقاد دارن، پیش‌گویی‌هاشون انقدر مرموزه که می‌تونه توجه دنیا رو به خودش جلب کنه، ارتباطشون با طبیعت بی‌نظیره، ارتباطی که در تغزیه‌شون و در داروهاشون و حتی در اسم‌هاشون هم دیده می‌شه، داستان کسانیه که برای مکان‌های طبیعی احترام قائلند و خودشون رو جزیی از طبیعت در هم تنیده این سیاره می‌دونن، نه تافته‌ای جدا بافته از اون. و البته داستان مردمانی که مظلومان تاریخ ما هستند، مردمانی که بیش از خیلی از دیگر مردمان ساکن روی این کره خاکی بهشون ظلم شده ولی کم‌تر از خیلی‌ها بهشون توجه. منابع: مستند the rise and fall of the Aztec Empire، کتاب تاریخ جهان، اثر فیلیپه فرناندز آرمستو، مقالات سایت‌های نشنال جئوگرافیک، سایت بریتانیکا و انجمن ملی بومیان آمریکا. لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.com/paypalme/Movarekh   ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYrbMdQHNQ این اپیزود توسط تیم پادکست مورخ در استودیوپیکان تهیه و تولید شد.   لینک وب سایت پادکست مورخ https://movarekhpod.com

تاریخ بهترین معلم‌هاست و البته همواره هم تکرار می‌شه. حتی اتفاق نادری مثل بی‌رئیس‌جمهوری هم شرایطی مشابه در تاریخ داره. البته که این وضعیت برای کشور ما نادره، اما در برخی از کشورهای دنیا، خیلی هم چیز عجیب و غریبی نیست. مثلاً همین بیخ گوش ما، در پاکستان، شرایط بی‌رئیس‌جمهوری یه اتفاق متدواله که هر چند سال یه بار رخ می‌ده. این که آیا شرایط خاص بی‌رئیس‌جمهوری تونسته تأثیرگذاری ویژه‌ای بر تاریخ داشته باشه یا نه "منابع" روزنامه های اطلاعات، کیهان و جمهوری اسلامی سال 1360، کتاب خاطرات آیت الله مهدوی کنی تالیف غلامرضا خواجه سروی لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.com/paypalme/Movarekh ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmh این اپیزود به قلم میثم سعادت ، سردبیری حامد سیاسی راد، تنظیم برای مورخ احمدهاشمی و همیاری نازیلا مرادی مدیر تولید و البته سایر دوستان تیم پادکست مورخ در استودیوپیکان تهیه و تولید شد

پاکستانیزه شدن! این یک کابوسه برای کشورهای جهان سوم. پاکستانیزه شدن یعنی چمباتمه زدن میلیون‌ها فقیر بر روی قدرت هسته‌ای! در مدل پاکستان یک نیروی نظامی قدرتمند، یک سیستم دینی پرنفوذ و یک ملت عقب‌مونده داریم و البته دولتی که رئیسانش از زندان به قدرت می‌رسن و اگر زنده بمونن، با رفتن به زندان کلید قوه مجریه رو به نفر بعدی تحویل می‌دن. منابع: ماهنامه ارمغان، مقاله موسس پاکستان، فصلنامه سیاست خارجه، بهار 1385، مقاله ایده پاکستان، فصلنامه ندای اسلام، مقاله پاکستان، شصت‌سال حیات، نوشته عبدالغفور دورانی، مصاحبه محمدرضا کربلایی با ماهنامه گفت‌وگو با عنوان پاکستان، دموکراسی و جنگ، کتاب گاندی، اثر جرج وودکات، کتاب تاریخ جهان اثر فیلیپه فرناندز و همینطور کتاب تاریخ جهان اثر کریس هارمن لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.com/paypalme/Movarekh   ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYrbMdQHNQ این اپیزود توسط تیم پادکست مورخ در استودیوپیکان تهیه و تولید شد.   لینک وب سایت پادکست مورخ https://movarekhpod.com

دوچه ایتالیا، رفیق پیشوای آلمان، سیاستمداری اهل قلم، روزنامه‌نگار، خشن و مستبد و البته ایران دوست! ما در این قسمت از مورخ رفتیم سراغ داستان آقای بنیتو آمیلکاره آندره‌آ موسولینی. منابع: historians.org ،Britannica.com ،history.com ،hindustantimes.com و نشریه گاردین. لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.com/paypalme/Movarekh   ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYrbMdQHNQ این اپیزود توسط تیم پادکست مورخ در استودیوپیکان تهیه و تولید شد.   لینک وب سایت پادکست مورخ https://movarekhpod.com

یه شهری بود تو جنوب ایران که می‌تونست ونیز آسیا باشه. اما بارها و بارها ویران شد. ققنوس بود. بعد هر ویرانی دوباره ساخته شد. خرمشهر. شهری که امروز ما به اسم خرمشهر می شناسیم، به خاطر مذاکرات امیرکبیر، به خاک ایران ضمیمه شد و در دوره پهلوی، تبدیل شد به مهمترین بندر جنوب و این پیشرفت فوق العاده، حسادت عراقی ها رو تحریک کرد. تو این اپیزود مورخ درباره تاریخ خرمشهر نوشتیم. تاریخی که خیلی بوی خون میده. منابع: کتاب نکته‌های تاریخ، اثر جعفر شیرعلی نیا کتاب دا اثر سیده زهرا حسینی کتاب آخرین شب خرمشهر، خاطرات سرهنگ عراقی کامل جابر کتاب دو هزار سال، تاریخ خرمشهر: از خاراکس تا برآمدن آلبوچاسب اثر یاسر خلفی لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.com/paypalme/Movarekh   ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYrbMdQHNQ این اپیزود توسط تیم پادکست مورخ در استودیوپیکان تهیه و تولید شد.   لینک وب سایت پادکست مورخ https://movarekhpod.com

شما می‌تونید با وحشت، خیلی بهتر از مهر و محبت دل مردم رو به دست بیارید. این دقیقاً فرمولی بود که مستبد افسانه‌ای اوگاندا، جناب عیدی امین طی 8 سال حکم‌رانیش به کار برد. کسی که روزی چهل تا پرتقال می‌خورد اما اگر لازم می‌شد می‌تونست گوشت تن مخالفانش رو هم زیر دندوناش بجوئه... منابع: مستند How to Become a Tyrant به روایت پیتر پیتر دینکلیج و همینطور مستند Idi Amin - Uganda's Brutal Despot Documentary اثر کانال انگلیسی The People Profiles. لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.com/paypalme/Movarekh   ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYrbMdQHNQ این اپیزود توسط تیم پادکست مورخ در استودیوپیکان تهیه و تولید شد.   لینک وب سایت پادکست مورخ https://movarekhpod.com

ما در این قسمت رفتیم سراغ داستان عفت غنی‌پور، زنی که مامور ترور رهبر انقلاب اسلامی 1357 بود.  منابع: کتاب سازمان مجاهدین خلق، از پیدایی تا فرجام اثر موسسه مطالعات و پژوهش های سیاسی و مجموعه گزارش‌ها و گفت‌وگوهای رسانه‌های معتبر. لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.com/paypalme/Movarekh   ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYrbMdQHNQ این اپیزود توسط تیم پادکست مورخ در استودیوپیکان تهیه و تولید شد.   لینک وب سایت پادکست مورخ https://movarekhpod.com

وقتی کسی وارد زندان می‌شه تا باقی عمرش رو اونجا بگذرونه، عملاً دیگه زندگی نمی‌کنه! حالا اگر این زندان، یکی از مخوف‌ترین زندان‌های دوران معاصر بشر باشه، حتماً رسیدن به پایان مسیر زندگی خیلی راحت‌تره. مثل زندانیان محبوس در آلکاتراز که به محض ورود به این مکان پروحشت، دیگه زندگی نمی‌کردن، فقط زنده بودن! ما در این قسمت از مورخ رفتیم سراغ داستان این مکان ترسناک، زندان آلکاتراز. منابع: مستند Drain Alcatraz: The World's Most Notorious Prison اثر شبکه نشنال جئوگرافی، کتاب کتاب آلکاتراز اثر جیم کوئیلین و گزارش رسانه‌های معتبر لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.com/paypalme/Movarekh   ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYrbMdQHNQ این اپیزود توسط تیم پادکست مورخ در استودیوپیکان تهیه و تولید شد.   لینک وب سایت پادکست مورخ https://movarekhpod.com

جناب ابومحمّد مُشرف‌الدین مُصلِح بن عبدالله بن مُشَرِّف در سال ۶۵۰، حقیقت زندگی رو به این سادگی و روشنی تصویر می‌کرد و ما، امروز، ۷۰۰ سال بعد، هنوز اندر خم یک کوچه ایم. پس برای گذر از این کوچه‌ی تاریک، به فانوس کلام شیخ اجلّ پناه می‌بریم. ما در این قسمت از مورخ به سراغ استاد سخن رفتیم، کمی از زندگی ایشون گفتیم و همینطور از تأثیری که بر دنیای ما گذاشت. این شما و این عالیجناب سعدی. منابع: مطالب سایت گنجور، سایت پرورش‌افکار دات کام، ژورنال ادبی دانشگاه علامه، مقالات منتشر شده توسط انتشارات پیام عدالت و مقاله شعر سپید، وامدار سعدی اثر کوروش کمالی سروستانی. لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.com/paypalme/Movarekh   ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYrbMdQHNQ این اپیزود توسط تیم پادکست مورخ در استودیوپیکان تهیه و تولید شد.   لینک وب سایت پادکست مورخ https://movarekhpod.com

اساساً دلیل دشمنی دیرینه حسن صباح و خواجه نظام‌الملک فقط سر یه بدقولی بوده؟ و سوال مهم‌تر، حسن صباح کی بود؟ ما در این قسمت رفتیم سراغ این شخصیت مرموز تاریخمون. منابع: حسن صباح، چهره شگفت انگیز تاریخ/ محمد احمد پناهی سمنانی خداوند الموت ذبیح الله منصوری لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.com/paypalme/Movarekh   ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYrbMdQHNQ این اپیزود توسط تیم پادکست مورخ در استودیوپیکان تهیه و تولید شد.   لینک وب سایت پادکست مورخ https://movarekhpod.com  

پابلو اسکوبار محبوب سینماست چون داستان زندگیش یه درام بی‌نظیره، درامی که ما در این قسمت از مورخ به سراغ روایتش رفتیم. منابع: وبسایت britannica، وبسایت biography.com، مستند Don Pablo Escobar: King of Cocaine از کانال Best Documentary و مستند Pablo Escobar - The Colombian Cartel King اثر کانال انگلیسی The People Profiles. لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.com/paypalme/Movarekh ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYrbMdQHNQ این اپیزود توسط تیم پادکست مورخ در استودیوپیکان تهیه و تولید شد. لینک وب سایت پادکست مورخ https://movarekhpod.com

فرقان نقش ویژه‌ای در ایران بعد از 1357 خورشیدی ایفا کرد. وقتی خشونت انقلابی، یک‌سویه و علیه عوامل مربوط به حکومت قبلی در جریان بود، فرقان از زاویه‌ای بسیار رادیکال نوک پیکان خشونت رو به سوی انقلابیون پیروز برگردوند. از اولین گلوله‌ای که فرقان زد و اولین خونی که ریخت تا سال‌ها آتش خشونت توی مملکت ما به سوی آسمون زبونه کشید. منابع: کتاب خاطرات هاشمی رفسنجانی، کتاب خاطرات عزت شاهی، کتاب جریانها و سازمانهای مذهبی - سیاسی ایران نوشته رسول جعفریان، کتاب شکل‌گیری انقلاب اسلامی نوشته محسن میلانی، مجموعه مصاحبه‌های عبدالمجید معادی‌خواه و مرتضی الویری لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.com/paypalme/Movarekh ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYrbMdQHNQ این اپیزود توسط تیم پادکست مورخ در استودیوپیکان تهیه و تولید شد. لینک وب سایت پادکست مورخ https://movarekhpod.com

با دو نکته باعث شد تا خلخالی بشه نماد خشونت انقلابی در ایران. اول اینکه افرادی که خلخالی به جوخه اعدام سپرد عموماً آدم های مهمی بودند و دوم اینکه، خلخالی اولی بود! نخستین حاکم‌ شرع و اولین رییس دادگاه انقلاب. ما در این قسمت از مورخ به زندگینامه صادق خلخالی پرداختیم. منابع: کتاب خاطرات آیت‌الله خلخالی، کتاب خاطرات آیت‌الله اکبر هاشمی رفسنجانی، کتاب آخرین سفر شاه نوشته ویلیام شوکراس William Shawcross و مجموعه مصاحبه‌های رسانه‌ای با صداق خلخالی و مصاحبه‌هایی از دیگر سیاسیون درباره او، گزارش‌های رسانه‌ای معتبر لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.com/paypalme/Movarekh ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYrbMdQHNQ این اپیزود توسط تیم پادکست مورخ در استودیوپیکان تهیه و تولید شد. لینک وب سایت پادکست مورخ https://movarekhpod.com

موضوعی که در این قسمت از مورخ رفتیم سراغش، پدیده‌ایه که می‌فهمیم حداقل 1400 سال قدمت داره. اما آیا تریاک پیش از این هم در ایران استفاده می‌شده؟ بعد از اسلام چه تاریخی داشته و چه تأثیراتی در تاریخ مملکت ما گذاشته؟ این‌ها سوالاتیه که در این قسمت می‌ریم سراغشون. منابع: کتاب لذت­‌های ایرانیان اثر ویلم فلور و مقالات تاریخچه مصرف تریاک در ایران اثر شعله صالحی، تریاک در عصر صفوی اثر محسن مومنی، علی اکبر کجباف و فریدون الهیاری، تریاک اثر محمدجعفر محجوب، علل رواج اعتیاد در جامعه عصر قاجار و آثار اجتماعی آن، اثر سید هاشم آقاجری، مهدی دهقان حسام پور و کامران حمانی، تریاک: از حمله اعراب تا دوران کنونی، اثر حسن حاج سید جوادی لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.com/paypalme/Movarekh ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYrbMdQHNQ این اپیزود توسط تیم پادکست مورخ در استودیوپیکان تهیه و تولید شد. لینک وب سایت پادکست مورخ https://movarekhpod.com

ما در این قسمت از مورخ رفتیم سراغ ژنرال هایزر و قصه حضورش در ایران رو روایت کردیم. منابع: کتاب ماموریت مخفی هایزر در تهران، خاطرات ژنرال هایزر و کتاب اعترافات ژنرال، خاطرات ارتشبد عباس قره‌باغی لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.com/paypalme/Movarekh ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYrbMdQHNQ این اپیزود توسط تیم پادکست مورخ در استودیوپیکان تهیه و تولید شد. لینک وب سایت پادکست مورخ https://movarekhpod.com

صدها هزار نفر از سراسر ایران به قم اومدن تا در مراسم تدفین حسینعلی منتظری شرکت کنن، هرچند برخی این تشییع جنازه رو میلیونی دونستن. تشییع جنازه منتظری در نهایت به یک راهپیمایی با شعارهای تند سیاسی تبدیل شد و در واقع، سیاست این روحانی مبارز رو تا لحظه خاک سپاری هم رها نکرد.  منابع: کتاب خاطرات حسینعلی منتظری، کتاب خاطرات اکبر هاشمی رفسنجانی، سایت رسمی دفتر آیت الله منتظری لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.com/paypalme/Movarekh ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYrbMdQHNQ این اپیزود توسط تیم پادکست مورخ در استودیوپیکان تهیه و تولید شد. لینک وب سایت پادکست مورخ https://movarekhpod.com

احتمالاً نسل هم سن و سال های بنده، مایی که بیشتر عمرمون رو متأثر از تورمی افسارگسیخته گذروندیم، ایشون رو به واسطه تورم پایین دوران نخست وزیریش می شناسیم. روایت معروفیه که وقتی ایشون نخست وزیر شد یه خودکار بیک پنج ریال بود و روزی که رفت، قیمت این خودکار تغییر نکرده بود. منابع: کتاب معمای هویدا اثر عباس میلانی -مصاحبه‌های شاهِن آقایان و فرشته انشاء با پروژه تاریخ شفاهی ایرانِ دانشگاه هاروارد-کتاب کشتگان بر سر قدرت اثر مسعود بهنود لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.com/paypalme/Movarekh ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYrbMdQHNQ این اپیزود توسط تیم پادکست مورخ در استودیوپیکان تهیه و تولید شد. لینک وب سایت پادکست مورخ https://movarekhpod.com

طیب حاج رضایی، ده سال بعد از اینکه الواط تهران را جمع کرد و علیه نخست وزیری مصدق شورش راه انداخت‌ و رو بدنش عکس شاه رو خالکوبی کرد، یک دفعه بدل به مخالف سیستم شد و مرید آیت الله خمینی و ۱۱ آبان ۴۲ تیربارون شد. اما چی شد که طیب یهو چرخش کرد و از یه شاه دوست تمام و کمال و عملگرا تبدیل شد به یه انقلابی سفت و سخت و جونش رو در مسیر مخالفت با حکومت شاه گذاشت؟ ما در این قسمت از مورخ رفتیم سراغ این چهره عجیب و غریب تاریخ معاصرمون، طیب حاج رضایی. منابع: رادمرد؛ زندگی نامه شهید طیب حاج رضایی، اثر علی‌اکبر مسگر و مجتبی غفوری کتاب ‌طیب‌: زندگی‌نامه و خاطرات حر نهضت امام خمینی، شهید طیب حاج‌رضایی اثر انتشارات شهید ابراهیم هادیه لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.com/paypalme/Movarekh ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYrbMdQHNQ این اپیزود توسط تیم پادکست مورخ در استودیوپیکان تهیه و تولید شد. لینک وب سایت پادکست مورخ https://movarekhpod.com

هیتلر، گوبلز، آیشمن، هرمان گورینگ، هاینریش هیملر، رودولف هس و خیلی های دیگه. این ها همه اسامی افرادیه که زمانی نقش آفرینان یکی از بزرگ ترین جنایات علیه بشریت بودن. ولی شاید وقتی جنگ جهانی دوم تموم شد، هیچ کدوم از اسامی ذکر شده به اندازه اسم جوزف منگله، حس توامان ترس و خشم رو در یهودیان القا نمی کرد. وقتی کشتار بیش از یک میلیون و صد هزار نفر انسان در اردوگاه آشویتس به پایان رسید، برای چیزی حدود دویست هزار نفری که از این کشتار عظیم جون سالم به در برده بودن، تعبیر فرشته مرگ هیچ اسمی رو به ذهنشون تداعی نمی کرد به جز جوزف منگله! پزشکی که در این قسمت از مورخ به سراغ داستان زندگی عجیب و غریبش رفتیم. منابع: وب سایت هیستوری دات کام وب سایت بریتانیکا روزنامه نیویورک تایمز و مستند تصویری Josef Mengele - The Angel of Death، اثر کانال انگلیسی زبانِ The People Profiles لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.com/paypalme/Movarekh ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYrbMdQHNQ این اپیزود توسط تیم پادکست مورخ در استودیوپیکان تهیه و تولید شد. لینک وب سایت پادکست مورخ https://movarekhpod.com

با تغییر حکومت ایران توسط کوروش، تاریخ زبان پارسی برای ما به شکل مستند، شروع می شه. تاریخی که ما در این قسمت به سراغش رفتیم و بررسی کردیم که زبان ما اساساً از کجا میاد و در طول تاریخ چه تغییراتی داشته و اصلاً چرا باقی مونده و چی شده که ما، ایرانیان قرن 15 خورشیدی، هنوز با زبانی پارسی با هم ارتباط برقرار میکنیم. منابع: کتاب تاریخ زبان فارسی اثر پرویز ناتل خانلری، کتاب دو قرن سکوت اثر عبدالحسین زرین‌کوب، کتاب ایرانیان اثر همایون کاتوزیان و سخنرانی سید جواد طباطبایی در روز سعدی با عنوان ادب پارسی و اندیشه ایرانی لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.com/paypalme/Movarekh ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYrbMdQHNQ این اپیزود توسط تیم پادکست مورخ در استودیوپیکان تهیه و تولید شد.   لینک وب سایت پادکست مورخ https://movarekhpod.com

تأثیر کوروش به قدری در تاریخ بشر پراهمیته که حتی بسیاری از دین پژوهان معتقدن، در قرآن، کتاب مقدس مسلمانان هم ردی از کوروش کبیر دیده می شه. اما کوروش که بود و چطور تونست اولین امپراطوری جهانی رو بسازه و حتی به دل متون دینی هم پا بذاره؟ ما در این قسمت به سراغ روایت این پادشاه بزرگ تاریخ بشر رفتیم. "منابع" کتاب ایرانیان اثر همایون کاتوزیان، کتاب عقل در تاریخ، اثر فردریش هگل، کتاب کتاب تاریخ سیاسی هخامنشی، اثر محمد داندامایف Dandamayev و برنامه آپارات بی بی سی در رابطه با منشور کورش. لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.com/paypalme/Movarekh ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYrbMdQHNQ این اپیزود به قلم حامد سیاسی راد و همیاری نازیلا مرادی مدیر تولید و البته سایر دوستان تیم پادکست مورخ در استودیوپیکان تهیه و تولید شد.

+قیمت نفت به عوامل زیادی بستگی داره! یکیش رفتار و روشی هست که کشورهای به اصطلاح صنعتی دنیا در پیش می گیرن. البته بحث دوم، بحث تورم در این کشورهاست. -به نظر شما این بالا بردن قیمت ها برای تلافی کردن قیمت نفته؟  +نه نه! دلیلش اینه که شما نمی تونید اقتصاد خودتون رو کنترل کنید!  -شما می تونید؟  +ما می تونیم و برای همین هم هست که به جامعه شما می گیم جامعه سهل گیر!  این ها بخشی بود از مصاحبه محمدرضا شاه پهلوی با مایک والاس خبرنگار آمریکایی در 1974. این جرأت تنها به خاطر داشتن کنترل نفت جهان در قالب سازمانی به نام اوپک بود. سازمانی که ما در این قسمت و به مناسبت روز ملی صنعت نفت، رفتیم سراغ روایت تاریخش.

شاید بشه گفت مهمترین علت اعدام شیخ فضل‎الله، ترس از قدرت اجتماعی و مذهبی شیخ و احتمال قدرت‏گیری دوباره اون بود. چون مشروطه ‎خواهان خوب میدونستن که قدرتشون متزلزل هست و ممکن با کوچکترین ناکارآمدی، شیخ دوباره مردم رو به سمت خودش بکشونه. منابع: حیات یحیی، یحیی دولت آبادی تاریخ انقلاب مشروطیت ایران، مهدی ملکزاده تاریخ بیداری ایرانیان، ناظم الاسلام کرمانی تاریخ مشروطه ایران، احمد کسروی ایران بین دو انقلاب، یرواند آبراهامیان خاطرات من، حسن اعظام قدسی حرمت مشروطه، شیخ فضل‎الله نوری لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.com/paypalme/Movarekh ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYrbMdQHNQ این اپیزود به قلم مازیار حسینی و همیاری نازیلا مرادی مدیر تولید و البته سایر دوستان تیم پادکست مورخ در استودیوپیکان تهیه و تولید شد

ایالت وایومینگ، که در طول تاریخ لقب ایالت برابری رو به دست آورده، تبدیل شد به اولین جایی در دنیا که حاضر به پذیرش حق رای زنان شد. مسئولان این منطقه البته حامی حقوق زنان نبودن! اون ها مسئول منطقه ای کم جمعیت از آمریکا بودن که همین جمعیت کم باعث شده بود تا براساس قانون، نتونن تبدیل به ایالت بشن. از تحرکات زنانی که به دنبال برابری جنسیتی بودن خبردار شده بودن و برای همین با اعلام عمومی این که در این ایالت برای اولین بار در طول تاریخ بشر، به زنان حق رای داده شده، تونستن به قدری مهاجر جذب کنن که تبدیل به یک ایالت بشن.به مناسبت روز جهانی زن، رفتیم سراغ اون چه در دنیا به عنوان جنبش زنان یا فیمینیسم شناخته میشه. منابع: کتاب تاریخ فمینیسم اثر میشل ریو سارسه لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.com/paypalme/Movarekh ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYrbMdQHNQ این اپیزود به قلم حامد سیاسی راد و همیاری نازیلا مرادی مدیر تولید و البته سایر دوستان تیم پادکست مورخ در استودیوپیکان تهیه و تولید شد. لینک وب سایت پادکست مورخ https://movarekhpod.com

ادرار کردن و هر نوع قضای حاجت در خیابان و معابر عمومی قدغن است، احدی حق ندارد مرده خود را رها کرده و یا در خانه و زمین خود دفن کند. باید جنازه را به محل تعیین شده تحویل دهد، استفاده از خزینه ممنوع است، عربده کشی و معرکه­ گیری ممنوع است، اینها بخشی از دستوراتی بود که رضا پهلوی بعد از به سلطنت رسیدن به بلدیه یا شهرداری تهران ابلاغ کرد. ما در این قسمت از مورخ به سراغ دستاوردهای رضا شاه رفتیم، دستاوردهایی در حوزه اقتصادی. منابع: کتاب ایران بین دو انقلاب و تاریخ ایران مدرن یروان ابراهامیان ماموریت به پرشیا نوشته سرهنگ ام اچ داناهوDonahue استبداد، دموکراسی و نهضت ملی نوشته همایون کاتوزیان مقالات مهرزاد بروجردی، آرش حسن نیا و عباس میلانی لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.com/paypalme/Movarekh ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYrbMdQHNQ این اپیزود به قلم بسیم لاله و همیاری نازیلا مرادی مدیر تولید و البته سایر دوستان تیم پادکست مورخ در استودیوپیکان تهیه و تولید شد. لینک وب سایت پادکست مورخ https://movarekhpod.com

چطور بساط فرقه فراماسونری در ایران گسترده بوده و چه جاذبه‌ای برای نسل‌های مختلف ایران داشته. ما در این قسمت به همین مسئله پرداختیم، به اینکه فراماسونری در ایران چقدر نفوذ داشته و چه کسانی جذب این تشکیلات عجیب و غریب شده بودند و چرا؟! چرا فراماسونری وارد ایران شد و چرا تونست برای بخش بزرگی از نسل‌های مختلف بزرگان ایران جذاب باشه و چه تأثیری بر تاریخ ما گذاشت؟ منابع : کتاب فراماسونری و فراموشخانه در ایران، اثر اسماعیل رائین، کتاب انقلاب مشروطه ایران، اثر هوشنگ شهابی و ونسا مارتین، کتاب تاریخ بیداری ایرانیان اثر ناظم‌الاسلام کرمانی کتاب در دامگه حادثه، خاطرات پرویز ثابتی   لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.com/paypalme/Movarekh ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYrbMdQHNQ این اپیزود به قلم حامد سیاسی راد و همیاری نازیلا مرادی مدیر تولید و البته سایر دوستان تیم پادکست مورخ در استودیوپیکان تهیه و تولید شد.

حرمسرا مفهومیه که عامه جامعه اون رو به عنوان مرکز فساد و فحشا در دوره قاجار می‌شناسن. روایت هایی عجیب و باور نکردنی که انگار شاهان قاجار، بیشتر پادشاه «لشکر زنان» خود بوده‌اند تا پادشاه ایران. اما واقعیت ماجرا درباره حرمسرا چیه؟ اصلا حرمسرا از کجا سر و کله اش تو ایران پیدا شد؟ چه نقشی در ایران ایفا کرده؟ منابع: کتاب جامعه شناسی تاریخی مکان؛ دکتر شروین وکیلی مقاله کارکرد سیاسی – اجتماعی حرمسرا در عصر قاجار نوشته حمید حاجیان پور و معصومه دهقان کتاب سیاست ایرانشهری؛ دکتر شروین وکیلی   لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.com/paypalme/Movarekh ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYrbMdQHNQ این اپیزود به علیرضا یزدیانی و همیاری نازیلا مرادی مدیر تولید و البته سایر دوستان تیم پادکست مورخ در استودیوپیکان تهیه و تولید شد لینک وب سایت پادکست مورخ https://movarekhpod.com

فردا یا ما کشته می‌شیم و همه چیز تموم می‌شه، یا پیروز می‌شیم و قدرت رو به دست می‌گیریم. دوستان، توجه کنید که از فردای پیروزی بین ما اختلاف و رقابت در خواهد گرفت. بیاید سوگند بخوریم که در هر حالی هم رو نکشیم. هر چه که شد، شد! نباید ما خون هم رو بریزیم.» این دیالوگ رو سیدضیا در جمع پنج نفره کمیته آهن و در شب کودتای سوم اسفند 1299 مطرح کرد... منابع: کتاب سیدضیا، عامل کودتا که مصاحبه‌ایست تفصیلی با سیدضیا‌الدین طباطبایی و توسط آقای صدرالدین الهی تهیه شده، کتاب ایران بین‌دو انقلاب و تاریخ ایران مدرن اثر یرواند آبراهامیان، کتاب رضا شاه اثر صادق زیباکلام، کتاب مقاومت شکننده، اثر جان فوران، کتاب ایرانیان، اثر همایون کاتوزیان، دو نگاه به کودتای 3 اسفند؛ مناظره مجید تفرشی و فریدون مجلسی و کتاب نگاهی به شاه، اثر عباس میلانی لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.com/paypalme/Movarekh    ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYrbMdQHNQ این اپیزود به قلم حامد سیاسی راد و همیاری نازیلا مرادی مدیر تولید و البته سایر دوستان تیم پادکست مورخ در استودیوپیکان تهیه و تولید شد. لینک وب سایت پادکست مورخ https://movarekhpod.com

مخالفانش بهش میگن بلادیمیر پوتین. تلفیقی از اسم کوچک آقای پوتین، یعنی ولادیمیر و کلمه بلاد، به معنای خون. توی سال‌های اخیر که روسیه به اوکراین حمله کرد، این لقب در سطح اروپا معروف شد ولی تا پیش از این، مخالفان داخفهرست روس‌هایی که پس از مخالفت و انتقاد و درواقع ایجاد مانع برای پوتین و کرملین و دولت، تحت شرایطی مبهم و ناآشکار جونشون رو از دست دادن، خیلی طولانیه و آخرین مورد از این مرگ ها هم بر می گرده به آقای الکسی ناوالنی، مخالف سرسخت آقای پوتین که همین چند روز پیش در زندان جونش رو از دست داد. لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.com/paypalme/Movarekh       ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYrbMdQHNQ

گوبلز یه شخصیت تاریخیه با پیچیدگی‌های شخصیتی بسیار اما با کارنامه‌ای ساده و سرراست. آدمی که اسمش به ضرب‌المثل تبلیغات و پروپاگاندا و بلکه به یه جور فحش برای آدمایی که تو رسانه و سیاست کار می‌کنن تبدیل شده. گوبلز کسی بود که وقتی هیتلر داشت احساسات ضدیهود رو در تمام آلمان تشدید می‌کرد، گوبلز داشت احساسات ضدیهود رو در خود هیتلر تشدید می‌کرد. با این حال زندگی و جزئیات کارنامه‌اش به اندازه کلیت پروژه‌ای که توش نقش‌آفرینی کرد معروف نیست. گوبلز کی بود؟ برای آلمان نازی چه کار کرد و این که آیا واقعا به اندازه شهرتش، خاص بود؟ ما در این قسمت از مورخ به این سوالات پاسخ دادیم. منابع: دائره‌المعارف بریتانیکا کتاب نبرد من، اثر آدولف هیتلره لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.com/paypalme/Movarekh     ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYrbMdQHNQ لینک وب سایت پادکست مورخ https://movarekhpod.com  

خسرو گلسرخی که خیلی از ما فیلم جلسه محاکمه و دفاعیات عجیب غریبش تو دادگاه نظامی رو دیدیم، جایی می‌گه: «چریک‌های غزه با خواندن شعرهای محمود درویش بهتر می‌جنگند.» در ایران هم آهنگ‌های چریکی و اعتراضی، همین نقش رو بازی می‌کردن. مبارزین علیه حکومت شاه، ترانه‌ها و آوازها و سرودهای اعتراضی رو می‌شنیدند و انگار جون می‌گرفتند برای اعتراض و حرکت به سمت انقلاب. منابع: پژوهش حامد سیاسی راد، سرپرست نویسندگان مورخ   لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.com/paypalme/Movarekh ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYrbMdQHNQ این اپیزود به قلم حامد سیاسی راد و همیاری نازیلا مرادی مدیر تولید و البته سایر دوستان تیم پادکست مورخ در استودیوپیکان تهیه و تولید شد   لینک وب سایت پادکست مورخ https://movarekhpod.com

واقعه سیاهکل، یه اقدام نظامی شکست‌خورده علیه حکومت شاه که بر خلاف چیزی که دستگاه امنیتی وقت ایران فکر می‌کرد، تبدیل شد به یکی از درام‌های جاری در فضای بین‌الذهنی جامعه اون موقع ایران، واقعه‌ای که به دست گروهی رقم خورد به اسم چریک‌های فدایی خلق. چریک‌های فدایی کیا بودن؟ از کجا اومدن و به کجا رفتن؟ ما در این قسمت از مورخ به این سوال پاسخ می‌دیم. منابع: کتاب شورشیان آرمان‌خواه؛ ناکامی چپ در ایران، اثر مازیار بهروز. کتاب ایران بین دو انقلاب اثر یرواند آبراهامیان مجموعه مقالاتی که در کتاب تاریخ جنبش چریکی در ایران، جمع‌آوری شده.   لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.com/paypalme/Movarekh ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYrbMdQHNQ این اپیزود به قلم حامد سیاسی راد و همیاری نازیلا مرادی مدیر تولید و البته سایر دوستان تیم پادکست مورخ در استودیوپیکان تهیه و تولید شد   لینک وب سایت پادکست مورخ https://movarekhpod.com

حکومت پهلوی میلیون‌ها دلار درآمد نفتی داشت، دهه‌ها تجربه سیاسی داشت، یه دستگاه امنیتی قوی داشت و عظیم‌ترین ارتش منطقه رو در اختیار داشت و تحت حمایت مهم‌ترین قدرت‌های جهانی هم بود. واقعاً چنین حکومتی چطور ساقط شد؟ چی شد که ظرف حدود 5 ماه بازی برای این حکومت مقتدر تغییر کرد؟ عامل اصلی اتفاقی که 45 سال پیش در ایران رخ داد چی بود؟ ما در این ویژه برنامه به این سوالت پاسخ دادیم منبع: کتاب انقلاب تصورناپذیر در ایران، اثر چارلز کورزمن   لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.com/paypalme/Movarekh       ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYrbMdQHNQ این اپیزود به قلم حامد سیاسی راد و همیاری نازیلا مرادی مدیر تولید و البته سایر دوستان تیم پادکست مورخ در استودیوپیکان تهیه و تولید شد   لینک وب سایت پادکست مورخ https://movarekhpod.com    

از سید محمد بهشتی، یکی از رهبران اسلام‌گراها در انقلاب 1357 نقله که می‌گه: «انقلاب ایران زاییده خشم بود، خ به خمینی اشاره داره، شین به شریعتی و میم به مجاهدین خلق!» برای کسی که به عنوان یک ناظر بیرونی به این واقعه نگاه می‌کنه، تأثیر آیت‌الله خمینی و سازمان مجاهدین خلق در انقلاب 1357، قابل درکه.  منابع: پایگاه اطلاع‌رسانی دکتر شریعتی، کتاب طرحی از یک زندگی، اثر پوران شریعت رضوی، کتاب ایران بین دو انقلاب اثر یرواند آبراهامیان و نهایتاً مقاله شریعتی و مارکس، اثر آصف بیات لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.com/paypalme/Movarekh وکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYrbMdQHNQ این اپیزود به قلم حامد سیاسی راد و همیاری نازیلا مرادی مدیر تولید و البته سایر دوستان تیم پادکست مورخ در استودیوپیکان تهیه و تولید شد   لینک وب سایت پادکست مورخ https://movarekhpod.com

«دوستان! ما 5 درصد بیشتر شانس نداریم و هرکسی نمی‌خواهد ادامه بده همین الان استعفا بده.» این شروع اولین نطق شاپور بختیار، آخرین نخست‌وزیر دوران محمدرضا پهلوی در اولین جلسه هیئت دولتش بود، نطقی که نشون می‌ده شاپور بختیار تقریباً از شکست پروژه سیاسی‌ای که شروع کرده بود مطمئن بود. بختیار یکی از عجیب‌ترین چهره‌های تاریخ ایرانه. ما در این قسمت از مورخ می‌خوایم به شاپور بختیار بپردازیم، یه کاراکتر عجیب. منابع: کتاب یکرنگی، نوشته خود شاپور بختیار، مصاحبه شاپور بختیار با پروژه تاریخ شفاهی هاروارد و کتاب ایرانیان نامدار، اثر عباس میلانی، کتاب ایران بین دو انقلاب، اثر یرواند آبراهامیان و گزارش‌های رسانه‌های معتبر لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.com/paypalme/Movarekh     ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYrbMdQHNQ این اپیزود به قلم حامد سیاسی راد و همیاری نازیلا مرادی مدیر تولید و البته سایر دوستان تیم پادکست مورخ در استودیوپیکان تهیه و تولید شد   لینک وب سایت پادکست مورخ https://movarekhpod.com

«من الخلیج الفارسی الی المحیط الاطلسی(اقیانوس اطلس) لبیک عبدالناصر»؛ «از خلیج فارس تا اقیانوس اطلس، لبیک یا جمال عبدالناصر.» این شعاری بود که توسط جمال عبدالناصر، رهبر ملی‌گرایان عرب تمام منطقه ما، و همینطور توسط هواداران او خوانده می‌شد و برای مدت‌ها از رادیو قاهره هم پخش می‌شد. اما همین آقای عبدالناصر که زمانی چنین شعاری داشت، روزگاری هم به خلیج فارس گفت خلیج عربی! چرا؟ منابع: کتاب جزایر خلیج فارس؛ تنب‌ها و ابوموسی نوشته پیروز مجتهد زاده کتاب یادداشت‌های امیر اسدالله اعلم، جلد اول، اسناد موسسه هوور در دانشگاه استنفورده لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.com/paypalme/Movarekh ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYrbMdQHNQ این اپیزود به قلم حامد سیاسی راد و همیاری نازیلا مرادی مدیر تولید و البته سایر دوستان تیم پادکست مورخ در استودیوپیکان تهیه و تولید شد لینک وب سایت پادکست مورخ https://movarekhpod.com

فاحشه، سیاستمدار و قدیس. تئودورا چهره‌ای ویژه در تاریخ بشر بود، کسی که هر سه ی این صفت‌ها رو داشت، صفت‌هایی که در ظاهر با هم در تضادن ولی تئودورا هر سه این‌ها رو به بهترین شکل ممکن داشت! او فاحشه‌ای بود که شهره شهر بود، ملکه‌ای بود که به یکی از باشکوه‌ترین امپراطوری‌های تاریخ قدرت بخشید و زنی روحانی بود تا حدی که اسمش به عنوان قدیس در تاریخ موندگار شد. داستان زندگی تئودورا به ما نشون می‌ده، سیب زندگی تا به زمین برسه هزاران چرخ می‌خوره. منابع: کتاب زنان نامدار اثر محمود طلوعی لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.com/paypalme/Movarekh   ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYrbMdQHNQ این اپیزود به قلم حامد سیاسی راد و همیاری نازیلا مرادی مدیر تولید و البته سایر دوستان تیم پادکست مورخ در استودیوپیکان تهیه و تولید شد لینک وب سایت پادکست مورخ https://movarekhpod.com

یپرم‎ خان یکی از اون شخصیت‏های تاریخ هست که برای خیلی‎ها به یک قهرمان تبدیل شد اما هیچوقت به دنبال کیش شخصیت نرفت و همیشه خودش رو خادم ملت و دولت ایران میدونست و هرگونه بی نظمی و ستم به مردم رو به سختی عقوبت می‏کرد. کمااینکه یک روز سه تا از مجاهدان ارمنی رو به جرم دزدی، تو دفتر خودش به اسلحه کمری خودش کشت. منابع: تاریخ مشروطه ایران احمد کسروی تاریخ 18 ساله آذربایجان احمد کسروی یادداشت های یپرم خان تحت عنوان: از انزلی تا تهران یپرم خان سردار از اسماعیل رائین لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.com/paypalme/Movarekh ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYrbMdQHNQ این اپیزود به قلم مازیار حسینی و همیاری نازیلا مرادی مدیر تولید و البته سایر دوستان تیم پادکست مورخ در استودیوپیکان تهیه و تولید شد. لینک وب سایت پادکست مورخ https://movarekhpod.com

اخطار! اعلیحضرت ظاهراً فراموش کرده است که تاج و نگین پادشاهی را نه از شکم مادر با خود آورده است و نه حکم فرانروایی مطلق از جهان ناپیدای ارواح در دست دارد. او باید به یاد داشته باشد که سلطنتش فقط موکول به قبول یا رد مردم است. مردمی که او را انتخاب کرده، قادر است کس دیگری را به جای او بنشاند. این‌ها بخشی از یکی از بیانیه‌های مشروطه‌خواهان بود خطاب به مظفرالدین شاه قاجار.  منابع: دو سری سخنرانی از مرحوم سید جواد طباطبایی، اندیشمند ایرانیه با عنوان‌های پیدایش مفهوم مشروطه در ایران و بحران انسداد اندیشه و گسست از سنت، همچنین نقد سایت مطالعات عثمانی به صحبت‌های ایشون و دو کتاب ایران بین دو انقلاب اثر یرواند آبراهامیان و ایدئولوژی نهضت مشروطه ایران اثر فریدون آدمیت لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.com/paypalme/Movarekh     ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYrbMdQHNQ این اپیزود به قلم حامد سیاسی راد و همیاری نازیلا مرادی مدیر تولید و البته سایر دوستان تیم پادکست مورخ در استودیوپیکان تهیه و تولید شد   لینک وب سایت پادکست مورخ https://movarekhpod.com

سال ۲۰۰۲، غول رسانه‌ای بی‌بی‌سی تصمیم می‌گیره یه نظرسنجی برگزار کنه. «بزرگترین بریتانیایی تاریخ» با این هدف که صد نفر اول رو فهرست کنه. نزدیک به یک میلیون نفر در این نظرسنجی شرکت می‌کنن و بالاخره اسامی رو منتشر میکنن با اسامی بزرگی مثل چارلز داروین، ویلیام شکسپیر و... اما مردم یک اسم دیگه رو به عنوان بزرگترین بریتانیایی تاریخ انتخاب میکنند: سر وینستون لئونارد اسپنسر چرچیل منابع: دایره‌المعارف بریتانیکا وب‌سایت انجمن بین‌المللی چرچیل ژورنال موزه اسمیتسونیان کانال History وب‌سایت جایزه نوبل خبرگزاری بی‌بی‌سی لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.com/paypalme/Movarekh     ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYr این اپیزود به روح‌الله نخعی و همیاری نازیلا مرادی مدیر تولید و البته سایر دوستان تیم پادکست مورخ در استودیوپیکان تهیه و تولید شد   لینک وب سایت پادکست مورخ https://movarekhpod.com

هیرام ابیف Hiram Abiff، بنای ارشدی بود که بر روی ساخت هیکل سلیمان در اورشلیم کار می‌کرد. روزی از روزها برای ادای مناسک فراماسونری به معبد رفت تا نیایش و ستایش کند خدای را. اما سه بنا، او را ربودند و از او خواستند تا اسرار فراماسونری رو برای آن‌ها فاش کند. هیرام سخن نگفت و با ضربات ابزار سنگ تراشی کشته شد.» این بخشی از افسانه‌هایی بود که فراماسون‌ها برای اینکه بتونن نماد سازی کنند برای فرقه‌شون، از اون یاد می‌کنن. منابع: کتاب فراموش‌خانه و فراماسونری در ایران، اثر اسماعیل رائین لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.com/paypalme/Movarekh ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYrbMdQHNQ این اپیزود به قلم علیرضا یزدیانی و همیاری نازیلا مرادی مدیر تولید و البته سایر دوستان تیم پادکست مورخ در استودیوپیکان تهیه و تولید شد   لینک وب سایت پادکست مورخ https://movarekhpod.com

73سال پیش پرونده ایران برای اولین بار به شورای امنیت سازمان ملل رفت تقی زاده سفیر وقت ایران در انگلیس از شوروی به دلیل عدم خروج از استان آذربایجان شکایت کرده بود تا سال 58 هر بار که پرونده ایران به این شورا رفت پیروز از ان خارج شد اما بعد از اون سال در تمامی موارد به غیر از متجاوز شناخته شدن عراق در جنگ مطرح شدن پرونده در این شورا به ضرر ایران تمام شده است. منابع: کتاب مقدمه ای بر اقتصاد سیاسی ایران به نویسندگی حسین صادقی ،هادی فرامرزی و مهدی خلج زاده کتاب هنر تحریم ها اثر ریچارد نفیو مصاحبه ریچارد نفیو با نیووریک تایمز کتاب مقدمه ای بر اقتصاد تحریم نویسنده مهطی طغیانی امنیت ملی و دیپلماسی هسته ای نویسنده حسن روحانی لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.com/paypalme/Movarekh   ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYrbMdQHNQ این اپیزود به قلم بسیم لاله و همیاری نازیلا مرادی مدیر تولید و البته سایر دوستان تیم پادکست مورخ در استودیوپیکان تهیه و تولید شد   لینک وب سایت پادکست مورخ https://movarekhpod.com

مستبدهای بسیاری در طول تاریخ اعتقاد داشتن که دارن دنیای بهتری خلق می‌کنن، بعضیشون مثل هیتلر می‌خواستن این دنیا بهتر رو برای تمام مردمان جهان به ارمغان بیارن و بعضی قصد داشتن برای مردم کشور خودشون به زور استبداد یک آرمان‌شهر بسازن و بعضی دیگه، آرمانی برای برخی از مردمان دنیا دارن. ساخت پرچمی جدید، شکل دادن نظام آموزشی جدید، تشکیل ساختاری سیاسی و اداری جدید، همه و همه بخشی از مسیر رسیدن به اهداف این مستبدان وحشت‌آفرین بوده برای بدست آوردن یک جهان به زعم خودشون بهتر، برای مردمانشون. برای شکل دادن یک جامعه بی‌نقص و آرمانی. معمر قذافی شاید بیش از هرکسی بر سر این آرمان، یعنی شکل دادن یک جامعه آرمانی ایستاده بود. می‌خواست بهشتی بر روی زمین ایجاد کنه، بهشتی که خداش، خودش باشه! و خب احتمالاً برای همه ما روشنه که نیت ساخت یک بهشت بر روی زمین، همیشه تاریخ چه جهنمی رو به راه انداخته. اون جهان جدیدی برای لیبی خلق کرد که خوب بود، بد بود، خیلی بد بود و البته، عجیب بود! ما در این قسمت رفتیم به سراغ زندگی این دیکتاتور عجیب و غریب معاصرمون، سراغ قصه معمر قذافی. "منابع" کتاب حرمسرای قذافی نوشته‌ی آنیک کوژان مستند به روایت پیتر دینکلیج مستند معمر قذافی، دیکتاتور لیبی از کانال The People Profiles لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.com/paypalme/Movarekh  این اپیزود به قلم حامد سیاسی راد و همیاری نازیلا مرادی مدیر تولید و البته سایر دوستان تیم پادکست مورخ در استودیوپیکان تهیه و تولید شد

قرن بیستم قرن دود و خون بود، قرنی که میلیون‌ها نفر طی جنگ‌های مختلف کشته شدن. فقط دو جنگ جهانی اول و دوم با هم حدود 90 میلیون کشته روی دست بشر گذاشت. اما دودی مرگبارتر از دود بمب و خمپاره و موشک هم در این قرن وجود داشته، دودی که ما ازش گفتیم، دود لذیذ تنباکو که نه مثل انفجار بمب، در لحظه، بلکه به مرور زمان، آدم می‌کشت و البته می‌کشه. دود تنباکو طی قرن گذشته بیش از صد میلیون آدم کشته و ماشین جنایت این دود، در قرن بیست و یک هم با قدرت در حال پیشرویه ولی خب، همین دود، مزایایی هم داره! احتمالاً برای تمدد اعصاب خوبه ولی بیش از اون برای ریه‌های اقتصاد مفیده! تنباکو گیاهیه که در شکل‌گیری تاریخ ما نقش داشته و احتمالاً در ساختن آینده ما هم نقش خواهد داشت. منابع: کتاب سیگار و سیاست، اثر سارا میلاو کتاب مقاومت شکننده، تاریخ تحولات اجتماعی ایران اثر جان فوران کتاب تاریخ جهان اثر فیلیپه فرناندسه     لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.com/paypalme/Movarekh     لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYrbMdQHNQ این اپیزود به قلم حامد سیاسی راد و همیاری نازیلا مرادی مدیر تولید و البته سایر دوستان تیم پادکست مورخ در استودیوپیکان تهیه و تولید شد   لینک وب سایت پادکست مورخ https://movarekhpod.com

در چند ماه اخیر یکی از خبرهای ثابت بخش اقتصادی رسانه ها جریان انتخابات هیئت رئیسه اتاق بازرگانی بود. اتاق بازرگانی نمایندگان تاجران،صنعتگران،کشاورزان و معدنکاران است و خواسته ها و مشکلات این بخش را به دولت منتقل می کنند. در دوره جدید نایب رئیس دوره قبل رئیس اتاق شد اما بخشی از دولت با این انتخاب فعالان اقتصادی مخالف هستند و تلاش دارند که صلاحیت حسین سلاحورزی را رد کنند . این اختلاف نظام حاکم و نزدیکان آن با اتاق بازرگانی ریشه 130 ساله دارد. 134 سال پیش وقتی ناصرالدین شاه موافقت خود را با تشکیل مجلس وکلای تجار اعلام کرد برخی حکام ایالات و تمام روحانیون با این مجلس مخالفت کردند و باعث شدند که عمر اولین دوره این مجلس دو سال باشد. به همین بهانه سراغ زندگی نامه محمد حسن صراف یا کمپانی رفتیم که خود و پسرش ملقب به امین الضرب بودند "منابع" کتاب امین دارالضرب نویسنده: شیرین مهدوی (نواده امین الضرب) به انگلیسی نوشته شده و توسط فرحناز امیر خانی و منصوره اتحادیه ترجمه شده مصاحبه مرحومه ریحانه یاسینی (خبرنگاری که دو سال پیش در جریان تصادف اتوبوس خبرنگاران نزدیک دریاچه ارومیه فوت کرد و هنوز مقصرین این حادثه مشخص نشده اند) با مژده مهدوی نبیره محمد حسن امین الضرب در مجله صدا لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.com/paypalme/Movarekh این اپیزود به قلم بسیم لاله و همیاری نازیلا مرادی مدیر تولید و البته سایر دوستان تیم پادکست مورخ در استودیوپیکان تهیه و تولید شد

روس‌ها به پرستو می‌گن لاستاچیا، پرنده‌ای که براشون مقدسه و دیده شدنش نمادیه از تموم شدن سختی زمستون و فرارسیدن دوران خوش بهار. اما مدت‌هاست که در ادبیات سیاسی ایران، پرستو معنی تازه‌ای پیدا کرده، یک معنی تازه که اتفاقاً از فرهنگ لغات امنیتی روسیه برداشت شده. ما در این قسمت از مورخ رفتیم سراغ پرستوهای امنیتی و سیاسی و البته کلاغ‌ها! زنان خوش سیمایی که وقتی به یک چهره سیاسی نزدیک می‌شن، براش بدبختی تمام و کمالی رو به بار می‌آرن، و البته مردانی که می‌تونن همچین کاری رو انجام بدن!   :منابع صفحه فیسبوک مهرداد فرهمند و گزارش‌های سایت‌های خبری و خبرگزاری‌های معتبر مثل lowcostdetectives و foreign policy و نیویورک تایمز      لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.com/payp   ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYrbMdQHNQ این اپیزود به قلم حامد سیاسی راد و همیاری نازیلا مرادی مدیر تولید و البته سایر دوستان تیم پادکست مورخ در استودیوپیکان تهیه و تولید شد  

گذشته معاصر ما، خیلی تحت تأثیر هنری کیسینجر بوده، کسی که ریخته شدن خون‌های زیادی رو باعث شد و احتمالاً از ریخته شدن خون‌های بسیاری هم جلوگیری کرد. تاریخ به این زودیا دست از سر آدمایی مثل کیسینجر برنمی‌داره. تا سال‌های سال، تاریخ‌نگاران درباره این که کیسینجر کی بود و چی کرد، با هم جدل خواهند کرد. اما می‌شه یه چیز رو پیش‌بینی کرد! اینکه پنجاه سال بعد، صد سال بعد، دویست سال بعد، اگه قرار باشه ناظران تاریخ از قرن بیستم و حتی اوایل قرن بیست و یکم، سه تا چهره اصلی رو به بحث بذارن، دوتاشون هنری کیسینجرن منابع:  New Yorker Foreign Policy Responsible Statecraft وب‌سایت شخصی هنری کیسینجر وب‌سایت وزارت خارجه ایالات متحده و پادکست Lawfare   لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.com/paypalme/Movarekh ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYrbMdQHNQ این اپیزود به قلم روح‌الله نخعی و همیاری نازیلا مرادی مدیر تولید در استودیو پیکان تهیه شد

اورشلیم چه ارزشی داره؟ بیت­ المقدس یا اورشلیم، شهر مقدس برای تمام ادیان ابراهیمی، چه تاریخی داشته که بعد از هزاران سال، هنوز که هنوزه بوی خون می­ده؟   منابع: کتاب تاریخ جهان، اثر فیلیپه فرناندز گزارش‌های خبرگزاری بی‌بی‌سی برنامه پرگار بی‌بی‌سی فارسی فیلم سینمایی قلمرو بهشت، اثر ردلی اسکات   لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.com/paypalme/Movarekh     ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYrbMdQHNQ این اپیزود به قلم حامد سیاسی راد سرپرست تیم تحقیق و پژوهش و همیاری نازیلا مرادی مدیر تولید و البته سایر دوستان تیم پادکست مورخ در استودیوپیکان تهیه و تولید شد   لینک وب سایت پادکست مورخ https://movarekhpod.com      

سه و نیم میلیارد دلار! اعلام شده که این پول رو به یک نفر برای واردات چای و ماشین آلات مربوط به چای دادن و ایشون علاوه بر اینکه چایی نیاورده، رفته ۳ میلیارد دلار از این پول رو خیلی راحت تو چهار راه استانبول فروخته و حالا بعد از ۲ سال از تخصیص ۸۰ درصد این پول رفتن سراغ این آقا تو دفترش، دیدن بله ایشون پا رو پا انداخته و در حالیکه داره یه چای دبش می خوره می گه کدوم پول؟ حالا به همین بهونه چای و اختصاص ارز دولتی برای وارداتش رفتیم سراغ تاریخ اختلاس در ایران و به این سوال پاسخ دادیم که اصلاً اختلاس چی هست؟ و کشور ما چه تجربه ای از اختلاس داره؟     منابع: کتاب خاطرات و خطرات، اثر مهدی قلی هدایت مخبرالسلطنه و گزارش‌های رسانه‌ای   لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.com/paypalme/Movarekh     ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYrbMdQHNQ   این اپیزود به قلم حامد سیاسی راد سرپرست تیم تحقیق و پژوهش و همیاری نازیلا مرادی مدیر تولید تهیه و تولید شد @movarekhpodcast

دین یهود پر از قصه‌های تاریخیه که هنوز که هنوزه یهودیان با مراجعه به این قصه‌ها برای خودشون مشروعیت دست و پا می‌کنند. قصه‌ای که آقای نتانیاهو در سخنرانی ماه مارس 2015‌ش به اون اشاره می‌کنه، روایتیه که برای ملت ما هم ویژه‌ست، چرا؟ چون به تاریخ ما هم گره خورده و البته ادعا داره زمانی در ایران، ده‌ها هزار ایرانی به دست یهودیان کشته شدن و حالا و بعد از گذشت 2500 سال، یهودیان دنیا تاریخ مربوط به این روایت رو جشن می‌گیرند. ما در این قسمت رفتیم سراغ این قصه تاریخی    منابع: contra apionem کتاب اثر فلاویوس ژوسفوس مقاله پوریم و پورپیرا اثر دکتر شروین وکیلی   لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.com/paypalme/Movarekh     ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYrbMdQHNQ   این اپیزود به قلم علیرضا یزدیانی و همیاری نازیلا مرادی مدیر تولید و البته سایر دوستان تیم پادکست مورخ در استودیوپیکان تهیه و تولید شد. @movarekhpodcast

وقتی امتیاز نفت جنوب توسط بارون جولیوس وان رویتر، بنیانگذار خدمات تلگرافی در سطح دنیا، خریداری شد، منطقه‌ای که از طرف دولت ایران به ایشون واگذار شد بخشی از املاک فرمان فرما بود. منطقه خوش آب و هوای پونک تهران که الان چندصدهزار جمعیت داره، ده شخصی فرمانفرما بود، منطقه لاکچری فرمانیه تهران که الآن شیش تا سفارتخونه خارجی توش قرار داره، کلاً مال آقای فرمانفرما بود اصلاً به همین دلیل اسمش شد فرمانیه! انستیتو پاستور رو هم فرمانفرما تو املاکش راه انداخت! چرا که در کمانشاه با وبا جنگیده بود و می‌دونست همه‌گیری بیماری چه به روز جامعه می‌آره. آذربایجان، کرمانشاه، کردستان، فارس، کرمان، کرج، تهران، حتی بغداد! گستره املاک فرمانفرما به اندازه گستره قدرت سیاسیش در ایران بود اما، امان از بازی روزگا! امان از تاریخ که به ما درس می‌ده، هیچ قدرتی برای همیشه باقی نمی‌مونه!. منبع: کتاب خون و نفت، خاطرات یک شاهزاده ایرانی، اثر منوچهر فرمانفرماییان ‌ لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.com/paypalme/Movarekh     لینک کانال یوتیوب مورخ

وقتی صفحات تاریخ معاصر افغانستان رو ورق می‌زنیم می‌بینیم که در خیلی از صفحات اون، موسیقی در قلمور هنرهای ممنوعه گرفتار بوده، با این حال هیچ چیز مثل گوش سپردن به موسیقی افغانستان نمی‌تونه به درک تاریخ معاصر این کشور کمک کنه. اصولاً در همه کشورهای جنگ زده، هنر و به طور ویژه موسیقی، تحت تأثیر داستان جنگ قرار می‌گیرن و در افغانستان که جنگی از پس جنگ دیگه اومده و ثبات، امنیت و آزادی گمشده قدیمی این کشوره، زبان معترض و در عین حال عاشق موسیقی هیچ وقت نمی‌تونه خاموش بشه. به قول محمدرضا شجریان، تاریخ نشون داده وقتی یک ملت خشمش برانگیخته می‌شه هیچ نیرویی نمیتونه جلوش مقاومت کنه. پنج سال و ده سال و بیست سال و پونزده سال هم در سن تاریخ چیزی نیست، یک لحظه‌ست. منبع: پژوهش‌های پیشین حامد سیاسی راد ‌ لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.com/paypalme/Movarekh     ویدئوکست و مستند این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYrbMdQHNQ

«تاریخ به یهودیان فرصت دوباره نخواهد داد!»، «مردمان اسرائیل؛ من شما را امن نگه خواهم داشت.»، «روزهایی که یهودیان در برابر نسل‌کشی ساکت ماندند تمام شده است! بزرگترین خطری که جهان رو تهدید می‌کنه ازدواج اسلام مبارز با سلاح هسته‌ای است.» این‌ها صحبت‌های کسی بود که بهتر از هرکس دیگری تونست وحشت از بمب‌گذاران انتحاری رو به قدرت تبدیل کنه! کسی که تصویری مسیحایی از خودش داره، مسیحایی که فراخونده شده تا قوم یهود رو نجات بده ما در این قسمت رفتیم به سراغ بنیامین نتانیاهو منبع: مستند Netanyahu at War از کانال PBS لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.com/paypalme/Movarekh     ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید  https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYrbMdQHNQ

لبنان، کوچک‌ترین کشور خاورمیانه، عروس خاورمیانه، کشوری در ساحل نیلگون مدیترانه، کافه‌های بی‌نظیر، غذاهای مشهور در سطح جهان، مردمی که با تمام اختلافات فرهنگی و مذهبی، در کنار هم با خوبی و خوشی زندگی می‌کنن. عکس رهبران شیعی لبنان در سرتاسر دیوارهای بیروت نصبه و عکس‌های تبلیغاتی با مدل‌های زن جذاب هم کنارشون روی دیواره و کسی به این موارد کاری نداره. اما خیابون‌ها پر از ترافیک و موانع ست و جای گلوله‌ها هنوز هم بر روی برخی از ساختمون‌ها نمایانه. زباله‌ها هم کماکان تلنبار می‌شه. دولت در لبنان، خیلی ضعیفه! اما چرا؟ ما در این قسمت از مورخ به این سؤال جواب دادیم. منبع: کتاب دالان باریک آزادی لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.com/paypalme/Movarekh ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYrbMdQHNQ سایت مورخ www.movarekhpod.com

مردی با فراز و فرودهای بسیار. روزگاری بخش بزرگی از جامعه هوادارش بودن و با شنیدن اینکه در مذاکرات گفته: «هیچ وقت یک ایرانی رو تهدید نکن» بهش افتخار می‌کردن. وقتی در مصاحبه‌ای گفت کسی در ایران به خاطر عقیده‌ش در بند نیست، همون‌ها ازش خشمگین شدن. وقتی هم یک فایل صوتی به شکل زیرزمینی ازش منتشر شد، مدت‌ها بود از تمام پروژه سیاسیش ناامید بودن. ما در این قسمت از مورخ رفتیم سراغ محمدجواد ظریف. منابع: کتاب آقای سفیر، مجموعه مصاحبه‌های محمدمهدی راجی با محمدجواد ظریف مصاحبه محمدجواد ظریف با رضا رشیدپور در برنامه دید در شب گزارش های رسانه های معتبر لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.com/paypalme/Movarekh لینک یوتوب مورخ www.movarekhpod.com سایت مورخ

حزب کمونیست چین کار بزرگی کرده بود. کشوری رو ققنوس‌وار از دل خاکسترش دوباره متولد کرده بود و تونسته بود سلطه استعماری ژاپن و امپریالیسم غرب رو کنار بزنه. اروپایی‌ها می‌شنیدند و می‌خوندند که حزب کمونیست به رهبری رئیس مائوی بزرگ در حال بنای یک حکومت پرظرفیت و یک جامعه سوسیالیستی هستند. اما اون‌چه روشنفکران غربی از واقعیت‌های چین اون دوران نمی‌شنیدند چی بود؟ در دوران مائو چه اتفاقی در حال رقم خوردن بود؟ ما در این قسمت از پادکست مورخ رفتیم به دل چین تحت رهبری مائو.

انقلاب شکوهمند انگلیس تبدیل شد به مسیری برای کنترل قدرت. تا پیش از این قدرت در اختیار مشیت الهی بود، خدا هم قدرت رو داده بود به پادشاه و همه چیز در ید ایشون بود. اصل مشروطه سازی قدرت، از دل همین انقلاب بزرگ به وجود اومد و اگر الآن میبینیم که نهاد پادشاهی در انگلیس چندان اجازه دخالت در سیاست ها رو نداره و بیشتر تبدیل به یک نماد شده، ریشه¬ش در دل همین انقلاب بزرگه.

زبان فارسی با همه زیبایی پر آرایه‌ای که داره اما یه وقتایی برای وصف یه چیزایی، یه مفاهیمی یا یه افرادی کم میاره. همونطور که محمدرضا شجریان در رابطه با جلیل شهناز گفته بود که لقب استاد برای شهناز کمه و برای همین من بهش نمی‌گم استاد حالا ما هم که می‌خوایم از خود محمدرضا شجریان حرف بزنیم می‌بینم که استاد چقدر براش کمه. شجریان حرفه‌ای بود و ما چقدر آدم حرفه ای در تاریخ معاصرمون کم داریم... منابع: مجموعه مصاحبه های رسانه ای شجریان، از جمله مصاحبه بلند او در کتاب راز مانا، اثر محسن گودرزی، محمدجواد غلامرضا کاشی، علی اصغر رمضانپور، همینطور مجموعه مستندها و اظهارنظرهای شجریان و اطرافیانش. لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.com/paypalme/Movarekh ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYrbMdQHNQ این اپیزود به قلم حامد سیاسی راد سرپرست تیم تحقیق و پژوهش و همیاری نازیلا مرادی مدیر تولید تهیه و تولید شد @movarekhpodcast

دانشجوهای کم سن و سالی که دست به کار بزرگی زده بودن و برای 444 روز تمام فکوس رسانه های دنیا رو روی خودشون متمرکز کرده بودن، خیلی ذوق داشتن از این که با یه اقدام دو تا دولت رو از صحنه سیاست حذف کردن، دولت موقت مهدی بازرگان در ایران و دولت دموکرات جیمی کارتر رو در ایالات متحده آمریکا! ولی احتمالاً هیچ کدوم از این جوانان پرشور، فکر نمی کردن که این ماجراجوییشون برای دهه ها سرنوشت دو کشور و البته یک ملت رو، یعنی ما رو تحت تأثیر قرار می ده. منابع: مستند سریالی the hostages کتاب بحران اثر همیلتون جوردن مجموعه مصاحبه¬های اعضای تسخیرکننده سفارت آمریکا لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.com/paypalme/Movarekh ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ این اپیزود به قلم حامد سیاسی راد سرپرست تیم تحقیق و پژوهش و همیاری نازیلا مرادی مدیر تولید و البته سایر دوستان تیم پادکست مورخ در استودیوپیکان تهیه و تولید شد @movarekhpodcast

آقای گورباچف فهمیده بود که اوضاع در آلمان شرقی چندان مساعد نیست و احتمالاً پیش بینی کرده بود به زودی دیوار برلین کارش تمومه. دیواری که ما در این قسمت از مورخ رفتیم به سراغ روایتش. منابع: کتاب خاطرات میخائیل گورباچف مستند The mistake that toppled the Berlin Wall شبکه vox مستند Behind the Berlin Wall: East Germany and the Frontiers of Power اثری از دانشگاه آکسفورد  مستندات و گزارش های تاریخی و اقتصادی از رسانه های معتبری مثل بریتانیکا، دویچه وله و هیستوری دات کام . لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.com/paypalme/Movarekh ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب مورخ ببینید لینک کانال یوتیوب مورخ

«هنوزم از یاداوری این که اگر موساد اقدام خاصی در رابطه با رهبر انقلاب ایران انجام داده بود چقدر اوضاع فرق می­کرد، نیمه شب­ها از خواب بیدار می­شم و به فکر فرو می­رم.» این اظهار نظر آقای یوسی آلفر Yossi Alpher، مامور بازنشست سازمان امنیت اسرائیل یا همون موساده. کسی که ادعا داره شاپور بختیار، آخرین نخست­وزیر دوران پهلوی از نماینده اصلی موساد در ایران خواسته بوده یه «کاری» در رابطه با آیت­الله خمینی بکنن! ساده­تر بگم، از موساد خواسته بوده رهبر انقلاب ایران رو بکشن. البته مشخصه که موساد دست رد به سینه شاپور بخیتار زده و همه میدونیم سرنوشت دولت بختیار، حکومت شاه ایران و انقلاب اسلامی ایران چی شد. اما آیا ارتباط بین حکومت شاه با سازمان امنیت اسرائیل به همین یک درخواست محدود می­شده؟ اوضاع و احوال حکومت شاه با گروه¬های مبارز فلسطینی چطور بوده؟ با مورخ همراه باشید تا پاسخ این سوال­ها رو بدیم. لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.com/paypalme/Movarekh   ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYrbMdQHNQ این اپیزود به قلم حامد سیاسی راد سرپرست تیم تحقیق و پژوهش و همیاری نازیلا مرادی مدیر تولید و البته سایر دوستان تیم پادکست مورخ در استودیوپیکان تهیه و تولید شد لینک وب سایت پادکست مورخ https://movarekhpod.com

در ماه شهریور، هوای کوهستان بسیار معتدله، هوایی که جون می‌ده برای طبیعت‌گردی، کوه‌پیمایی، دل‌سپردن به طبیعت و البته، جنگ! برای همینه که از سال 2020 میلادی، هر سال در ماه سپتامبر منطقه قره‌باغ شاهد جنگه، شاهد رودرویی خونین آذربایجانی‌ها و ارمنی‌ها، منازعه‌ای که ریشه در تاریخ داره. ما در این قسمت از مورخ به سراغ یکی از کش‌دارترین مناقشات عصر معاصر، به سراغ مناقشات و جنگ‌های قره باغ  منابع: کتاب قره باغ در گذرگاه تاریخ، اثر صمد سرداری نیا مستند داغ قره باغ اثر سینا حسین پور یادداشت مهرداد فرهمند با عنوان قره­باغ­نامه مقاله «بررسی انتقادی نظریه مجموعه امنیتی منطقه­ای با استفاده از محیط امنتی منطقه قفقاز جنوبی» اثر پروین داداندیش و ولی کوزه­گر کالجی لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.com/paypalme ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYrbMdQHNQ این اپیزود به قلم حامد سیاسی راد سرپرست تیم تحقیق و پژوهش و همیاری نازیلا مرادی مدیر تولید و البته سایر دوستان تیم پادکست مورخ در استودیوپیکان تهیه و تولید شد

مصطفی عقاد به دست همون کسایی که کشته میشه که 3 دهه قبل همه تلاشش رو کرده بود که فیلمی در خور پیامبر دین اونا بسازه. کی میدونه؟ شاید همون تروریستهای تندرو هم چند بار فیلم محمد رسول الله یا همون پیام رو دیده بودند ولی اگر هم دیده بودند مسلما پیام موجود در فیلم رو درک نکرده بودند. ما در این قسمت از سینما مورخ رفتیم به سراغ فیلم مسیج، الرساله یا محمدرسول­الله، ساخته مصطفی عقاد...   لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.com/paypalme/Movarekh     ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYrbMdQHNQ این اپیزود به قلم علیرضا پوریوسف و همیاری نازیلا مرادی مدیر تولید و البته سایر دوستان تیم پادکست مورخ در استودیوپیکان تهیه و تولید شد   لینک وب سایت پادکست مورخ https://movarekhpod.com      

اراضی باستانی، اراضی مقدس، محل ظهور پیامبران، جایی که برای تمام ادیان ابراهیمی محترم و مقدسه و البته سرتاسر تاریخ پر از خون و خون­ریزی بوده. از دوران پیش از تاریخ تا دوران جنگ-های صلیبی و بعد، قرن بیستم و بیست یکم که قرن­های پرخونی برای این منطقه بوده. حالا اسرائیل کشوریه که بخش عمده این اراضی رو در اختیار داره، ملتی که حدود هفتاد سال پیش به نیت بازگشت به سرزمین نیاکانش به این منطقه برشت و البته، در جای جای اون، فلسطینیانی زندگی می­کنن که آرزوی برگشت به خانه و کاشانه نیاکانشون رو دارن. ما سال­هاست که جنگ بین این دو ملت رو شاهدیم اما، در پس این جنگ، گروه­بندی­های سیاسی بسیاری وجود داره و کشمش­های زیادی اتفاق می­افته. منبع: کتاب دین و دولت در اسرائیل و گزارش­های رسانه­ای   لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.com/paypalme/Movarekh     لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYrbMdQHNQ این اپیزود به قلم حامد سیاسی راد سرپرست تیم تحقیق و پژوهش و همیاری نازیلا مرادی مدیر تولید و البته سایر دوستان تیم پادکست مورخ در استودیوپیکان تهیه و تولید شد

چه کسی باور می­کرد که مهرجویی بزرگ فوت کرده؟ اونم به این صورت فجیع! به قتل رسیده! داریوش مهرجویی! یکی از پیشگامان موج نوی سینمای ایران! کسی که برای چندین نسل از ایرانیان خاطراتی بی­بدیل رو ساخت و روی پرده سینما نمایش داد. بی هیچ اغراقی، مهرجویی یکی از مهمترین و ارزشمندترین فیلمسازان تاریخ سینمای ایران است... یا بود؟ باید بگیم بود؟ البته که نه. چون هست. هنوز هست و تا ابد خواهد بود. منبع: اخبار تلخ...   لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.com/paypalme/Movarekh     ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYrbMdQHNQ این اپیزود به قلم علیرضا پوریوسف و حامد سیاسی راد سرپرست تیم تحقیق و پژوهش و همیاری نازیلا مرادی مدیر تولید و البته سایر دوستان تیم پادکست مورخ در استودیوپیکان تهیه و تولید شد   لینک وب سایت پادکست مورخ https://movarekhpod.com    

جنگ بوسنی به گفته بسیاری از مورخان و خیلی از اساتید حوزه ژئوپولتیک، یک نمونه از جنگ های جدید بود که در واقع نه جنگ داخلی به حساب می­اومد و نه جنگ بین دولت­ها، بلکه چیزی ترکیبی از هر دوی این موارد بود. اما جنگ اسمش هر چیزی که باشه و از هر نوعی که باشه، یه قدرت­طلبی بین یه گروه محدوده که باعث می­شه انسان­های بی گناه زیادی قربانی بشن و عده زیادی تا ماه­ها و سال­ها بعد هزینه­ شو با جسم و روح و روانشون بدن. قربانیانی مثل اون­هایی که در گور دسته جمعی سربرنیتسا خوابیدن و یا زنانی که تا به امروز با عواقب جسمی و روحی و روانی چیزی که تجربه کردن درگیرن... منابع: گزارش­های کمیسیون مستقل بین­المللی مستند "Srebrenica - A Town Betrayed" مستند مرگ یوگوسلاوی   لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.com/paypalme/Movarekh   ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYrbMdQHNQ این اپیزود به قلم مژگان عطار و حامد سیاسی راد سرپرست تیم تحقیق و پژوهش و همیاری نازیلا مرادی مدیر تولید و البته سایر دوستان تیم پادکست مورخ در استودیوپیکان تهیه و تولید شد  

«تاجر مرگ، مرد» سال 1888، این سه کلمه کنار هم قرار گرفت و تیتر یکی از روزنامه‌های فرانسوی زبان رو شکل داد، تیتری که اگرچه بر مبنای یک شایعه، مکتوب شد و حقیقت نداشت اما نتیجه‌ش شد به رشته تحریر در اومدن وصیت‌نامه‌ای که تأثیر مهمی در سرنوشت بشریت ایفا کرد. همین تیتر آقایی به اسم آلفرد نوبل رو مجاب کرد تا ثروت هنگفتش رو در راستای خیر عمومی بشر به اشتراک بذاره و اینطوری معتبرترین جوایز جهانی، یعنی جوایز 5گانه نوبل در 122 سال پیش پایه‌گذاری شد. ما در این قسمت به سراغ نوبل رفتیم، به سراغ آقای نوبل، خانواده‌ش و جایزه‌ای که به اسمش موندگار شده و البته به شکل ویژه بر روی جایزه صلح نوبل متمرکز شدیم. منابع: سایت رسمی آکادمی نوبل و البته داده‌های خبرگزاری‌هایی مثل الجزیره و دویچه‌وله لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.com/paypalme/Movarekh   ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYrbMdQHNQ این اپیزود به قلم حامد سیاسی راد سرپرست تیم تحقیق و پژوهش و همیاری نازیلا مرادی مدیر تولید و البته سایر دوستان تیم پادکست مورخ در استودیوپیکان تهیه و تولید شد   لینک وب سایت پادکست مورخ https://movarekhpod.com

اهمیت رامسس دوم برای ما، بیش از اینکه تونست یکی از مهیب‌ترین امپراتوری‌های دوران باستان رو بسازه و بیش از هرچیز دیگه‌ای، بابت خدمتیه که به تاریخ‌نگاری کرده. رامسس کبیر یکی از اولین مبلغان بزرگ تاریخ بوده، کسی که پیش از هرودوتِ یونانی، پدر علم تاریخ، برای ما از تاریخ بشر گفته. جهان و نسل‌های آینده رامسس دوم، از کاری که ایشون در دوران حکومتش کرده و جهانی که توش می‌زیسته اطلاعات چندانی نمی‌داشت اگر رامسس کبیر هرآن‌چه بود رو بر الواح سنگی و نگاره‌های دیگه، ثبت نمی‌کرد و به یادگار نمی‌ذاشت. منابع: مستند Ramesses the Great – Legendary Pharaoh of Ancient Egypt و سایت‌های مرجع تاریخی لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.com/paypalme/Movarekh   ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYrbMdQHNQ این اپیزود به قلم حامد سیاسی راد سرپرست تیم تحقیق و پژوهش و همیاری نازیلا مرادی مدیر تولید و البته سایر دوستان تیم پادکست مورخ در استودیوپیکان تهیه و تولید شد   لینک وب سایت پادکست مورخ https://movarekhpod.com    

کنگو ، جایی که اسمش با بیماری، انفجار جمعیت، جنایت­های بدون انگیزه، مهاجرت پناهندگان، قدرت گرفتن ارتش­های خصوصی و شبهه نظامیان و البته تجاوز جنسی گره خورده. ولی خب، جهنم غرب آفریقا به کنگو محدود نمی­شه. دو تا کشور بالاتر از کنگو، یعنی بالاتر از کامرون، یه کشوری داریم به اسم نیجریه، که یه شهر داره به اسم لاگوس، شهری که به نظر می­رسه صلاحیت بیشتری برای کسب لقب پایتخت تجاوز جنسی داره. ما در این قسمت به سراغ این شهر، یعنی لاگوس و این کشور، یعنی نیجریه و فساد جاری در اون رفتیم. منابع: کتاب نظم و زوال سیاسی، اثر فرانسیس فوکویاما کتاب راه باریک آزادی، اثر دارون عجم­اوغلو و جیمز رابینسون   لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.com/paypalme/Movarekh   ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYrbMdQHNQ این اپیزود به قلم حامد سیاسی راد سرپرست تیم تحقیق و پژوهش و همیاری نازیلا مرادی مدیر تولید و البته سایر دوستان تیم پادکست مورخ در استودیوپیکان تهیه و تولید شد   لینک وب سایت پادکست مورخ https://movarekhpod.com    

انقلاب فرزندان خود را می­بلعد. این­که این جمله رو فرانس فانون نویس آلمانی گفته و یا از دل داستان­های کهن یونان برداشته شده مهم نیست، مهم اینه که جمله ناقصه! «انقلاب می­تواند هم فرزندان و هم پدران خود را ببلعد» این کامل­تره! مهدی بازرگان هم یکی از نمونه­های کامل این گزاره­ست. کسی که اگر چه به مرگ طبیعی مرد، اما زیست سیاسی­ش در فضای انقلابی کشته شد. منابع: کتاب «زندگی نامه سیاسی مهندس مهدی بازرگان» اثر سعید برزین کتاب 275 روزِ بازرگان اثر مسعود بهنود   لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast https://www.paypal.com/paypalme/Movarekh   ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYrbMdQHNQ این اپیزود به قلم رضا هاشمی و همیاری نازیلا مرادی مدیر تولید و البته سایر دوستان تیم پادکست مورخ در استودیوپیکان تهیه و تولید شد  

نظامی‌ها این موارد را هم ممنوع کردند:  موهای بلند، مینی ژوپ، خواندن کتاب‌های سوفُکل، اوریپید، تولستوی، به هم زدن لیوان به سبک روس‌ها، اعتصاب کردن، خواندن آثار آریستو فان، یونسکو، سارتر، آلبی، پینتر، آزادی مطبوعات، جامعه شناسی، خواندن آثار بکت، د استایوفسکی، گوش دادن به موزیک مدرن، گوش دادن به موزیک پاپ، ریاضیات جدید و حرف زد. این کلمات، پایان‌بندی یکی از سیاسی‌ترین فیلم‌های تاریخ سینما بود، فیلمی که راوی یک داستان واقعیه، فیلم زد. فیلمی که ما در این قسمت از سینما مورخ به سراغش رفتیم.   منابع: کتاب زد اثر واسیلیس واسیلیکوس مجله کایه دو سینمای فرانسه رسانه صوتی و تصویری یونانی ethnos.gr سایت سینماتک پاریس خبرگزاری سی‌ان‌ان روزنامه گاردین     لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast   ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYrbMdQHNQ این اپیزود به قلم علیرضا پوریوسف و همیاری نازیلا مرادی مدیر تولید و البته سایر دوستان تیم پادکست مورخ تهیه و تولید شد

ناگفته­ های جنگ ایران و عراق جنگ اصولاً پدیده دردناکیه. پر از خون و قلب­هاییه که از تپش می­ایستن. البته که تأثیرات بسزایی هم در ساختار سیاسی و اجتماعی کشور درگیر جنگ می­ذاره. ما در دوران 8 ساله جنگ، بارها از پیروزی­هامون خوشحال شدیم و بارها از شکست­هامون ناراحت ولی روایت جنگ فقط پیروزی و شکست نیست. چیزی حدود 150هزار نفر از فرزندان ایران طی هشت سال کشته شدن تا یک وجب از خاک ایران به دست دشمن بعثی نیوفته، اگر چه آمارهای غیررسمی عددی بیش از این رو هم نشون می­دن. ولی تمام روایت جنگ، سلحشوری و رشادت نیست. جنگ 8 ساله نقاط مبهم و بعضاً تاریکی داره که مجراهای رسمی اطلاع­رسانی ایران چندان علاقه­ای ندارن که بهش پرداخته بشه. ما در قسمت قبل به سراغ روایت­های کم­تر شنیده شده از شروع جنگ رفتیم و حالا در این قسمت از مورخ، به سراغ نقاط کم­تر دیده شده طول 8 سال جنگ ایران و عراق رفتیم، نقاطی که عموماً بسیار هم مهم و تأثیرگذار بودن. منابع: کتاب نکته­های تاریخ، اثر جعفر شیرعلی­ نیا   لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast   ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYrbMdQHNQ این اپیزود به قلم حامد سیاسی راد سرپرست تیم پژوهش و همیاری نازیلا مرادی مدیر تولید و البته سایر دوستان تیم پادکست مورخ در استودیوپیکان تهیه و تولید شد  

شرایط ویژه ایرانِ پس از انقلاب باعث شد با وجود اطلاع ایران از احتمال وقوع جنگ، در روزهای ابتدایی حمله عراق به خاک ایران، بیش از 13 هزار کیلومتر مربع از خاک ایران اشغال بشه. با توجه به گزارش هایی که به مقامات ایرانی رسیده بود به نظر می رسید نیروهای ایرانی باید در آماده باش کامل قرار می داشتند ولی در عمل این اتفاق به شکل کامل نیفتاده بود و جنگی آغاز شد که به طولانی‌ترین نبرد کلاسیک در قرن بیستم و دومین جنگ طولانی این قرن پس از جنگ ویتنام تبدیل شد. جنگی که برای ما روایت های بسیاری داره، روایت¬های 8 سال سلحشوری که عمومش رو بسیار شنیدیم ولی خب ما در این قسمت از مورح رفتیم به سراغ ریشه های وقوع این جنگ خون بار.   منابع: پرونده ویژه وبسایت خبری دیدارنیوز با عنوان علل و عوامل بروز جنگ ایران و عراق   لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast   ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYrbMdQHNQ این اپیزود به قلم حامد سیاسی راد سرپرست تیم پژوهش و همیاری نازیلا مرادی مدیر تولید و البته سایر دوستان تیم پادکست مورخ در استودیوپیکان تهیه و تولید شد   لینک وب سایت پادکست مورخ https://movarekhpod.com  

نادر شاه کسی بود که از پس نیم قرن هرج و مرج مربوط با پایان دوران دودمان صفوی سر برآورد، پسری کوهستان نشین، بی­سواد و سنتی مذهب که تونست در یکی از فاجعه­بارترین دوران ایران زمین، تاج قدر قدرتی رو بر سر بذاره. دوران کوتاه سروری نادر شاه افشار اما خودش به دو بخش تقسیم می­شه، بخش اول؛ دوران نجات ایران و بخش دوم؛ دوران ویرانی مجدد. ما در این قسمت از پادکست مورخ به سراغ نادرشاه افشار رفتیم، به سراغ ناپلئون مشرق زمین...   منابع: کتاب مقاومت شکننده؛ تاریخ تحولات اجتماعی ایران، اثر جان فوران کتاب ایرانیان اثر همایون کاتوزیان کتاب نادرشاه افشار جهانگشای شرق، اثر عبدالحسین ثنایی     لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast   ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYrbMdQHNQ این اپیزود به قلم حامد سیاسی راد سرپرست تیم پژوهش و همیاری نازیلا مرادی مدیر تولید و البته سایر دوستان تیم پادکست مورخ در استودیوپیکان تهیه و تولید شد لینک وب سایت پادکست مورخ https://movarekhpod.com

جورج اورول در زنده باد کاتالونیا، از استبداد می­گه، استبدادی که در اسپانیا توسط یک رهبر راستگرا به اسم فرانکو اعمال می­شه و در شوروی به دست یک رهبر چپ­گرا به اسم استالین. اون معتقد که استبداد ربطی به ایدئولوژی نداره و وقتی قدرت در دستان یک مستبد متمرکز می­شه، روزگار یه ملت سیاه می­شه. گاهی استبداد دووم میاره، گاهی اصلاحات، انقلاب، کودتا و یا جنگ یک کشور رو از استبداد رها می­کنه. گاهی هم مانند چیزی که در اسپانیای فرانکو اتفاق افتاد، تنها کلید قفل استبداد در دستان فرشته مرگ قرار داره! یه نقل قولی از یکی از سران ارتش اسپانیا مربوط به اواخر عمر فرانکو هست، وقتی بهش گفتن چطور باید از استباد رها شد؟ جواب داد: «پیرمرد باید بمیرد...» ما در این قسمت، به سراغ تاریخ اسپانیا رفتیم، تاریخ اسپانیای فرانکو... منابع: مستند The Truth about Franco: The Rise to Power از شبکه get.factual کتاب اسپانیای فرانکو، اثر استانلی جی پاین Stanley G. Payne کتاب زنده باد کاتالونیا اثر جرج اورول   لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast   ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYrbMdQHNQ   این اپیزود به قلم حامد سیاسی راد سرپرست تیم پژوهش و همیاری نازیلا مرادی مدیر تولید و البته سایر دوستان تیم پادکست مورخ در استودیوپیکان تهیه و تولید شد  

«ببین باب! من امشب مردی رو دیدم که یک گنگستر و قاتل بی رحم بود والبته مسئول کشته شدن صدها نفر ولی مردم توی سینما موقع صحنه کشنه شدنش زار می زدند. خب عظمت یعنی این.» این کلام آقای هنری کیسینجر، دیپلمات و سیاستمدار قدرتمند و معروف آمریکا بود خطاب به باب ایوانر Bob O. Evans ، مدیر اجرایی کمپانی سینمایی مشهور پارامونت که یکی از مهم-ترین فیلم های تاریخ رو ساخته، بعد از این که در کنار هم و در سینما فیلم رو دیده بودند. چه فیلمی؟ سه گانه پدرخوانده، فیلمی که ما در اولین قسمت از سینما مورخ، به سراغ بالا و پایین های عجیب ساختش رفتیم. منابع: کتاب ترانه‌هایی که مادرم به من آموخت، خاطرات مارلون براندو  سریال the offer   لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast   ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYrbMdQHNQ   این اپیزود به قلم علیرضا پوریوسف و همیاری نازیلا مرادی مدیر تولید و البته سایر دوستان تیم پادکست مورخ در استودیوپیکان تهیه و تولید شد   لینک وب سایت پادکست مورخ https://movarekhpod.com   @Movarekhpodcast   آدرس صفحه پادکست مورخ در تمامی بستر های فضای مجازی

هرکسی که وارد حریم قبر من شود در حالیکه ناپاک است به سزای عملش خواهد رسید. نیستی برای او رقم خواهد خورد. گردن او را مانند پرنده‌ای می‌فشارم و غضب خود را بر او وارد می‌کنم....این هشداری بود که بومیان مصری خطاب به هاوارد کارترِ پر شور به نقل از شخص آقای فرعون توت عنخ آمون، می‌دادن! اما آیا نفرین فراعنه واقعی است؟ مصر، این سرزمین باستانی پر رمز و راز چه اسرار دیگری را در خودش پنهان داره؟ ما در این قسمت از مورخ رفتیم به سراغ برخی از عجایب این دنیای عجیب، دنیای مصر باستان... منابع: کتاب سینوهه پزشک مخصوص فرعون نوشته میکا والتاری کتاب مصر باستان اثر برندا اسمیت کتاب تمدن مصر باستان اثر هانس رایشهارت لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast   ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYrbMdQHNQ این اپیزود به قلم مژگان عطار وسرپرستی حامد سیاسی راد ، همیاری نازیلا مرادی مدیر تولید و البته سایر دوستان تیم پادکست مورخ در استودیوپیکان تهیه و تولید شد لینک وب سایت پادکست مورخ https://movarekhpod.com @Movarekhpodcast  آدرس صفحه پادکست مورخ در تمامی بستر های فضای مجازی

بمباران هیروشیما به جز یادآوری تلخ‌ترین لحظات تاریخ بشر و رفتگان بی‌برگشت این حادثه، نکته دیگه‌ای رو هم به یاد ما می‌آره! ژاپن قدرتمند در جنگ جهانی دوم. اون زمان برای خیلی‌ها سؤال بود که چطور یه کشور آسیایی تونسته انقدر قدرت بگیره که دنیا رو بترسونه! انگار قرار بوده رفاه و پیشرفت همش برای دنیای غرب باشه و یه کشور آسیایی از اساس گرفتار جبر جغرافیایی! برای اینکه بفهمیم چطور در آستانه جنگ‌جهانی دوم، ژاپن یکی از قدرت‌های دنیا بود و تا به امروز هم باقی مونده، باید برگردیم به حدود 90 سال پیش از شروع جنگ جهانی دوم. سال ۱۸۵۳ میلادی...   منابع: The economic development of japan.  نوشته کینچی اونو توسعه ژاپن و توسعه ناموزون ایران. نوشته لیلا (مرضیه) عسگری وش تاریخ جهان، اثر فیلیپه فرناندس   لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast   ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYrbMdQHNQ   این اپیزود به قلم لیلا عسگری وش  و همیاری نازیلا مرادی مدیر تولید و البته سایر دوستان تیم پادکست مورخ در استودیوپیکان تهیه و تولید شد   لینک وب سایت پادکست مورخ https://movarekhpod.com   @Movarekhpodcast   آدرس صفحه پادکست مورخ در تمامی بستر های فضای مجازی

داستان اون چه در سال 1332 بر ایران رفت هم عجیبه! شاید اگر رفتار مصدق و شاه طور دیگه‌ای بود، اگر کار به کودتا نمی‌کشید، اگر مصدق در برابر کودتا منفعل نبود و کلی اگر دیگه، ما الآن در ایرانی دیگه زندگی می‌کردیم. خوب‌تر یا بدتر؟ پاسخ‌دادن بهش خیلی سخته! قضاوتش با شما! ما ولی، در این قسمت از مورخ رفتیم به سراغ قصه 28 مرداد و توضیح دادیم که چرا فارغ از ارزش‌گذاری، اون‌چه در 28 مرداد اتفاق افتاد یک کودتا بود.   منابع: کتاب کودتا، اثر یرواند آبراهامیان، کتاب تمام مردان شاه اثر استیون کینزر، کتاب خاطرات شعبان جعفری، به کوشش هما سرشار، کتاب عملیات آژاکس، اثر دونالد نیوتن ویلبر Donald Newton WilberT، مجموعه مصاحبه‌های پروژه تاریخ شفاهی ایران در دانشگاه هاروارد   لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast   ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYrbMdQHNQ   این اپیزود به قلم حامد سیاسی راد سرپرست تحقیق و پژوهش و همیاری نازیلا مرادی مدیر تولید و البته سایر دوستان تیم پادکست مورخ در استودیوپیکان تهیه و تولید شد   لینک وب سایت پادکست مورخ https://movarekhpod.com   @Movarekhpodcast   آدرس صفحه پادکست مورخ در تمامی بستر های فضای مجازی

شعبان جعفری به اندازه هیکل گنده‌ش، پر از تناقض بود. کسی که تا آخر عمرش نه عرق خوریش ترک شد و نه نماز و روزه‌ش. همونی که هم‌زمان هم عاشق مصدق بود، هم عاشق کاشانی بود و هم عاشق شاه! دوره‌ای به فداییان اسلام علاقه داشت، زمانی طرفدار جبهه ملی بود و دورانی هم عشق دربار بود! گنده‌لاتی که البته بازیچه دست سیاستمدارانی بود که می‌خواستن سیاست کف خیابون رو با خشونت به نفع خودشون پایان بدن. ما در طول تاریخمون و تا به امروز، شعبون بی‌مخ‌های بسیاری رو دیدیم و خواهیم دید! کافیه یکم به ذهنمون فشار بیارم تا نام و چهره بزن‌بهادرهای دیگه‌ای رو به یاد بیاریم که برای سیاستمداران نقش نردبون رو بازی کردن. ما تو این قسمت از مورخ رفتیم سراغ زندگی‌نامه یکی از مشهورترین این بزن‌بهادرها، سراغ داستان شعبون بی‌مخ... منابع: کتاب خاطرات شعبان جعفری، به کوشش هما سرشار کتاب عملیات آژاکس، اثر دونالد نیوتن ویلبر Donald Newton Wilber   لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast   ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYrbMdQHNQ   این اپیزود به قلم رضا هاشمی و همیاری نازیلا مرادی مدیر تولید و البته سایر دوستان تیم پادکست مورخ در استودیوپیکان تهیه و تولید شد   لینک وب سایت پادکست مورخ https://movarekhpod.com   @Movarekhpodcast   آدرس صفحه پادکست مورخ در تمامی بستر های فضای مجاز

رفاه و امنیت یا آزادی و دموکراسی؟ وقتی این دو هم‌راستای هم قرار نگیرن، یکی از بزرگ‌ترین دوراهی‌های تاریخ بشر رو رقم می‌زنن. نمونه‌ش انقلاب کبیر فرانسه، انقلابی که با شعار «برابری، برادری و آزادی» پیروز شده بود ولی نتیجه‌ش یکی از سیاه‌ترین دوران تاریخ بود، به شکلی که ایده جمهوریت رو برای سال‌ها در بین اذهان جهانیان تخریب کرد و بعد، یک حکومت اقتدارگرا و جنگ‌طلب رو روی کار آورد تا بتونه به اوضاع سامون بده. حکومت ناپلئون بناپارت، اون‌چه کارل مارکس ازش به عنوان تراژدی تاریخ یاد می‌کنه و حکومت برادرزاده ناپلئون، یعنی لوئی بناپارت رو تکرار کمدی‌‌گونه اون تاریخ می‌دونه. اما ناپلئون بناپارت کی بود؟ لوئی بناپارت کی بود؟ چرا روایت یکیشون تراژیکه و دیگری کمیک؟ بناپارتیسم یعنی چی؟ ایران ما از تجربه فرانسه چه تأثیری گرفته؟ این‌ها سوالاتیه که ما در این قسمت از مورخ بهشون پاسخ دادیم. منابع: کتاب تاریخ بشر، اثر فیلیپه فرناندس کتاب عصر انقلاب اروپا در 1789 تا 1848 اثر اریک هابسبام کتاب هیجدهم برومر لوئی بناپارت اثر کارل مارکس کتاب ناپلئون اثر استاندال لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYrbMdQHNQ این اپیزود به قلم حامد سیاسی راد تحقیق و پژوهش و همیاری نازیلا مرادی مدیر تولید و البته سایر دوستان تیم پادکست مورخ در استودیوپیکان تهیه و تولید شد لینک وب سایت پادکست مورخ https://movarekhpod.com @Movarekhpodcast  

سال 69 میلادی، امپراطوری بزرگ روم. قلمرویی که از بریتانیای امروزی در غرب اروپا تا سوریه امروزی در غرب آسیا ادامه داشت. قدرتمندترین امپراطوری عصر باستان. شهر رم، قبل تپنده امپراطوری روم. جایی که بیش از یک میلیون نفر رو در خودش جا داده بود، کلان شهری در دل عصر باستان. مدیریت و کنترل جمعیتی یک میلیونی اون هم در دوران آغاز تاریخ، کار بسیار پیچیده‌ای بود. پس امپراطور، تیتوس فلاویوس وسپاسیانوس Titus Flavius Vespasianus نیاز به ابزاری داشت برای کنترل توده مردم و البته نمایش سلطه روم باستان بر دنیا. پس یکی از عجیب‌ترین ساخته‌های دست بشر، بزرگ‌ترین قتل‌گاه تاریخ بشر، ساخته شد. کولوسیوم... ما در این قسمت به سراغ داستان ساخت این بنای باستانی رفتیم. منابع: مستند رازهای کولوسیوم در روم، اثر نشنال جئوگرافیک و محصول سال 2017 لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYrbMdQHNQ این اپیزود به قلم حامد سیاسی راد تحقیق و پژوهش و همیاری نازیلا مرادی مدیر تولید و البته سایر دوستان تیم پادکست مورخ در استودیوپیکان تهیه و تولید شد لینک وب سایت پادکست مورخ https://movarekhpod.com @Movarekhpodcast  آدرس صفحه پادکست مورخ در تمامی بستر های فضای مجازی

قاضی بالتازار گارزون Baltasar Garzón رو به متهم می‌کند و می‌گوید: در سال 1973، شما به عنوان مأمور دولت، با انجام عامدانه اقدامات زیر، با ادعای اجرای ماموریت رسمی درد و رنجی شدید به ایرما دل کارمن گونزالز تحمیل کردید: -وصل کردن برق به دهان، واژن و سینه‌های او -مجبور کردن او به خوردن بقایای اجساد اسرای هم بند. -تجاوز دو مرد به او. همچینین اقدامات زیر را هم علیه پدرو هیوگو کاراواخال انجام دادید. -اجرای رولت روسی -گذاشتن یک سیب بالای سرش و شلیک به آن -پدرش را مجبور کردید لخت روی پسرهایش دراز بکشد و با انجام حرکات جنسی، دخول انجام دهد. -پسر بزرگ خانواده را مجبور کردید به پسر کوچک‌تر تجاوز کند... این بخشی از کیفرخواست دادگاه محاکمه آگوستو پینوشه بود. دیکتاتوری پر مناقشه که برخی اون رو یک جنایت‌کار می‌دونن و برخی یک رهبر توسعه‌گرا. ما در این قسمت به سراغ این رهبر سیاسی-نظامی برجسته قرن بیستم رفتیم. منابع: کتاب شکست طلسم وحشت، محاکمه شگفت‌انگیز و پایان ناپذیر ژنرال آگوستو پینوشه، نوشته آریل دورفمن Ariel Dorfman و کتاب توسعه، بازار در برابر پوپولیسم اثر نجات بهرامی و کتاب سایه دیکتاتور، زندگی تحت حکومت آگوستو پینوشه اثر هرالدو مونیوزGeraldo Muniz. لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhp

«ما، ایالات متحده، با بمباران کامبوج باعث شدیم تا با سقوط پادشاه، پل پوت، رهبر خمرهای سرخ روی کار بیاد و یکی از بدترین نسل‌کشی‌های تاریخ رقم بخوره!» این بخشی از سخنان برنی سندرز Bernie Sanders، یکی از گزینه‌های کاندیداتوری حزب دموکرات آمریکا در سال 2016، در مناظره با هیلاری کیلینتون، کاندیدای دیگر این حزب بود. جمله‌ای که شاید بخشی از روایت سیاه‌ترین دوران تاریخ جهان رو شرح داد. این اما همه ماجرای کامبوج قرن بیستم نبود! دوران سیاه این کشور جزییاتی داره، بسیار شنیدنی. این که پل پوت کی بود، خمرهای سرخ کیا بودن، پل پوت چطور به قدرت رسید، آرمانش چی بود و چرا از خون، سیراب نمی‌شد! ما در این قسمت رفتیم سراغ بخشی از تاریخ کشور کامبوج، به دل سیاهی مطلق... منابع: کتاب پل پوت، کابوس سرخ، نوشته فیلپ شورت کتاب تاریخ جهان، نوشته فیلیپه فرناندس فیلم سینمایی کشت‌زارهای مرگ اثر رولند جافه Roland Joffé فیلم اول پدرم را کشتند، اثر آنجلینا جولی لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYrbMdQHNQ این اپیزود به قلم حامد سیاسی راد تحقیق و پژوهش و همیاری نازیلا مرادی مدیر تولید و البته سایر دوستان تیم پادکست مورخ در استودیوپیکان تهیه و تولید شد لینک وب سایت پادکست مورخ https://movarekhpod.com @Movarekhpodcast  آدرس صفحه پادکست مورخ در تمامی بستر های فضای مجازی

نخبه‌کُشی و وزیر کُشی که عموماً به دلیل کش‌مکش و اختلاف بین شاه و وزیر اتفاق می‌افتاده، همواره بخشی از فرهنگ سیاسی ایران بوده متأسفانه. البته که صرفاً مختص به ما ایرانی‌ها نیست این پدیده و در سایر نقاط دنیا، چه در غرب دنیا و چه در شرق دنیا، به خصوص در شرق دنیا، این وضعیت ناراحت کننده رو می‌بینیم در طول تاریخ ولی در ایران موارد متعددی از کشته شدن وزرا به دست پادشاهان در تاریخ اومده. از زمان ساسانیان و داستان بردار شدن بزرگمهر بگیر تا اتفاقی که در دربار هارون‌الرشید و مامون عباسی می‌بینیم، تا داستان بردار شدن حسنک وزیر در حکومت غزنویان و بعدها وزیرکشی‌های سلسله صفویه و دوران قاجار و حتی در دوران رضا شاه و داستان قتل تیمورتاش، ما وزیرکشی رو در تاریخمون داریم. از دوران محمدرضا شاه پهلوی هم اگرچه قتل وزرا رو دیگه نمی‌بینیم ولی حذفشون به طرق دیگه رو داریم. مثل داستان حصر محمد مصدق یا داستان حذف امیرعباس هویدا که به طور غیرمستقیم به مرگش هم منجر شد. در دوران جمهوری اسلامی هم که خب عموماً رئیس‌جمهورها و نخست‌وزیرها بعد از پایان دوره صدارتشون مورد غضب حاکمیت واقع شدن و اگرچه کشته نشدن ولی به انواع مختلف حذف شدن. نتیجه، حذف وزیر ریشه در فرهنگ سیاسی مملکت ما داره متأسفانه ولی، ما در این قسمت رفتیم به سراغ یکی از مهم‌ترین این وزیرکشی‌ها، به سراغ داستان اختلاف بین ناصرالدین شاه قاجار و امیرکبیر که نتیجه‌ش شد قتل تلخ وزیر با کفایت در حمام فین کاشان. منابع: کتاب قبله عالم اثر عباس امانت، کتاب ایرانیان اثر همایون کاتوزیان و کتاب یادداشت‌هایی از زندگی خصوصی ناصرالدین اثر دوستعلی خان معیرالممالکه لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ

این آدما یه عده بی پدر مادر بودن که وقتی ریششون دربیاد دزدی میکنن و دشمن مملکتن. من برای این کشتمشون! من چندتا ولگرد بی هویت رو کشتم شما بخاطرشون منو میکشید؟» این آخرین سخنان اولین قاتل سریالی ایران بود، کسی که در این قسمت به سراغش رفتیم و از هویتش براتون گفتیم و توضیح دادیم چطوری دست به جنایت زده. از سایر قاتل‌های زنجیره‌ای تاریخ ایران هم براتون گفتیم. ما در این قسمت از مورخ رفتیم به سراغ این شهروندان عجیب و غریب، موتورهای مرگی که اسمشون در تاریخ با حس وحشت گره خورده. منابع: کتاب ابوالهول جنایات اثر فهیمه نظری کتاب محمد بلوری، خاطرات شش دهه روزنامه‌نگاری مستند عنکبوت آمد، اثر مازیار بهاری مستند مهین ، اثر محمدحسین حیدری لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYrbMdQHNQ این اپیزود به قلم مژگان عطار عضو تیم تحقیق و پژوهش مورخ و همیاری نازیلا مرادی مدیر تولید و البته سایر دوستان تیم پادکست مورخ در استودیوپیکان تهیه و تولید شد لینک وب سایت پادکست مورخ https://movarekhpod.com @Movarekhpodcast  آدرس صفحه پادکست مورخ در تمامی بستر های فضای مجازی

به قتل‌عام یا کوچ دادن گسترده یک گروه نژادی، قومی، ملی، مذهبی یا طرفداران یک ایدئولوژی خاص رو نسل‌کشی می‌گن. آدولف آیشمن، کسی بود که مسئول مستقیم رسیدگی به پرونده اخراج یا کشتار یهودیان در آلمان نازی بود. کسی که در یک دادگاه بابت دست زدن به این اعمال فاجعه‌بار محاکمه شد و میلیون‌ها نفر در سراسر دنیا هم دادگاه این هیولای خون‌خوار رو به دقت دنبال کردن. این وسط یه نفر، یه ذهن زیبا و کم‌نظیر به اسم هانا آرنت، نگاه متفاوتی به این دادگاه و به شخص آیشمن داشت، نگاهی که ما در این قسمت از مورخ اون رو براتون مختصراً توضیح دادیم. منابع: کتاب آیشمن در اورشلیم، گزارشی از ابتذار شر اثر هانا آرنت کتاب مسئولیت شخصی در دوران دیکتاتوری اثر هانا آرنت لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYrbMdQHNQ این اپیزود به قلم حامد سیاسی راد سرپرست تیم تحقیق و پژوهش و همیاری نازیلا مرادی مدیر تولید و البته سایر دوستان تیم پادکست مورخ در استودیوپیکان تهیه و تولید شد لینک وب سایت پادکست مورخ https://movarekhpod.com @Movarekhpodcast  آدرس صفحه پادکست مورخ در تمامی بستر های فضای مجازی

دادگاه نورنبرگ سرآغازی بود بر تشکیل دیوان کیفری بین‌المللی یا همون دادگاه لاهه. در واقع باعث شد حقوق بین‌الملل از ساختار کلاسیک به ساختار مدرن تغییر پیدا کنه. دادگاه نورنبرگ اولین دادگاهی بود که توش به اتهامی با عنوان نسل‌کشی رسیدگی شد، اتهامی که از این تاریخ به بعد بارها و بارها در دادگاه‌های بین‌المللی مطرح شد. محکمه روزنبرگ تشکیل شد تا با جنایت علیه بشریت مقابله کنه و اگرچه موفق بود و نمودی از عدالت در سطح بین‌الملل بود اما، جنایت علیه بشریت هیچ وقت پایان نیافت. ما در این قسمت به سراغ دادگاه نورنبرگ رفتیم و داستان اون رو براتون روایت کردیم. منابع: کتاب محاکمه بزرگ اسر لویی سورل Louis Saurel محاکمه نورنبرگ ترجمه حسن مرندی لینک حمایت مالی(اختیاری) از پادکست مورخ https://zarinp.al/@movarekhpodcast ویدئوکست این قسمت رو از طریق کانال یوتیوب تماشا کنید لینک کانال یوتیوب مورخ https://www.youtube.com/channel/UC36Lu8eWcnhmhfYrbMdQHNQ این اپیزود به قلم حامد سیاسی راد سرپرست تیم تحقیق و پژوهش و همیاری نازیلا مرادی مدیر تولید و البته سایر دوستان تیم پادکست مورخ در استودیوپیکان تهیه و تولید شد لینک وب سایت پادکست مورخ https://movarekhpod.com @Movarekhpodcast  آدرس صفحه پادکست مورخ در تمامی بستر های فضای مجازی